www.miedzyrzecz.biz/arch

Kościół p.w.  Św. Wojciecha 

  Obecny kościół pw. św. Wojciecha pochodzi z 1834 roku. Budowla jest projektem królewskiego architekta na dworze pruskim - Karla Friedricha Schinkla.

   Protestanci, którzy przybyli do Międzyrzecza już około roku 1550, odegrali w dziejach miasta znaczącą rolę. Na ich wczesne pojawienie się wpłynęła bliskość Brandenburgii, a także położenie miasta na ważnym szlaku komunikacyjnym. Początkowo ewangelicy objęli w posiadanie kościół p.w. Św. Jana Chrzciciela.
Po 1604 roku, kiedy to kościół zwrócony został katolikom, przez jakiś czas nabożeństwa odprawiane były w Ratuszu.  Jednak już w 1609 roku protestanci rozpoczęli budowę własnego, niewielkiego, drewnianego kościółka, usytuowanego na północ od, niedaleko Bramy Oberskiej. Na wieść o tym biskup poznański Andrzej Opaliński wydal magistratowi międzyrzeckiemu surowy zakaz stawiania w mieście świątyni protestanckiej. Przeciwko temu zakazowi szlachta dysydencka wniosła do grodu poznańskiego petycję, w której czytamy między innymi:
My, poznańskiego i kaliskiego województw rycerskiego stanu a religii ewangelickiej obywatele, (...) wziąwszy o tem wiadomość, że Jegomość ks. biskup poznański świeżo do Międzyrzecza, miasta J.K.M. wydał mandat, w którym budowania im sobie domu dla odprawiania nabożeństwa wedle ich sumnienia zabrania i zakazuje pod klątwą i pod winą dziesięciu tysięcy złotych (...) solenniter się przeciwko temu takowemu jako prawu i zwyczajowi przeciwnemu mandatowi i postępkowi Jegomości ks. biskupowemu opowiadamy i protestujemy"
   Kościół, wzniesiony w 1609 roku, spalił się w roku 1666. Kolejna wybudowana w tym samym miejscu świątynia spłonęła w 1731 roku. Obawiając się przeszkód ze strony katolików, pośpiesznie zbudowano następny, trzeci już kościół, jednak i on został zniszczony przez pożar w 1827 roku. Ten ostatni budynek był orientowany, co widoczne jest na planie Międzyrzecza z 1780 roku. Autorem projektu był architekt Fryderyk von Hornburg z Kostrzynia, prace budowlane prowadził mistrz Jerzy Koebel z Krosna.
   Nieco więcej można powiedzieć o poprzednim, powstałym w 1666 roku budynku, w  1671 roku bowiem przeprowadzono jego lustrację. Wzniesiony w konstrukcji szkieletowej kościół nakryty był gontowym dachem; posiadał widoczną aż z Kęszycy wysoką wieżę. Wzorowany był na kościele w Lesznie, z tego miasta pochodził jego budowniczy.
    Zachowany do dziś budynek, pełniący obecnie funkcję rzymsko-katolickiego kościoła parafialnego p.w. Św. Wojciecha, został wzniesiony przed 1834 rokiem, kiedy, to miała miejsce konsekracja nowo powstałej świątyni.  Usytuowany został w północnej pierzei Rynku, jego fasada skierowana jest na południe. Po obu stronach świątyni znajdują się dwa identyczne domy gminy ewangelickiej.
     Kościół jest budynkiem ceglanym, jego ściany otynkowano. Wzniesiono go na rzucie prostokąta, z wyodrębnionym architektonicznie, węższym prezbiterium po stronie północnej. Bryłę kościoła nakrywają dachy dwuspadowe, kryte dachówką. Nad całością dominuje wysoka, dwukondygnacyjna wieża, nadbudowana ponad dachem południowej partii budynku. Fasada kościoła jest trójosiowa, podzielona na dwie kondygnacje. Wieńczy ją trójkątny fronton. Wieżę nakrywa strzelisty hełm o ściętym wierzchołku, zwieńczony kulą i krzyżem.

    Do 1945 roku świątynia była w posiadaniu społeczności protestanckiej w Międzyrzeczu, dla kultu katolickiego została poświęcona 7 grudnia 1947 roku. Obiekt wzniesiony w stylu późno klasycystycznym, jednonawowy, z półkolistą absydą i dwiema kondygnacjami empor wspartych na kolumnach. W ołtarzu głównym znajduje się obraz z 1835 roku przedstawiający Chrystusa i czterech ewangelistów.