x

   Kogo i na jakich zasadach powołają do zawodowej armii   [Do góry]

  Od 1lipca 2004r. wszyscy żołnierze zawodowi są na kontraktach. Część otrzymała je na stałe, a część na czas określony. Te ostatnie nie będą mogły trwać dłużej niż 6 lat.

Do zawodowej służby wojskowej będzie powoływana osoba, która zgłosi się do niej dobrowolnie, po spełnieniu łącznie następu­jących warunków:

» wydaniu przez szefa sztabu generalnego Wojska Polskiego rozkazu o powołaniu jej do służby. Nowością jest, że uporządkowa­no i uproszczono kompetencje w zakresie powoływania i zwalniania żołnierzy do zawodowej służby wojskowej. Do tej pory istniało kilkadziesiąt podmiotów, które to robiły.  Od l lipca powoływać do niej będzie tylko i wyłącznie szefa sztabu, a do zwalniania upoważniono oprócz niego ministra obrony narodowej. Ma to pozwolić na ściślejsze kontrolowanie liczby i „jakości" żołnierzy zawodowych;

» podpisaniu kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej  - ma on zawierać termin i miejsce jej rozpoczęcia;

» stawieniu się powołanej osoby, z którą zawarto kontrakt, do służby. 

Wraz z powołaniem żołnierz otrzyma też określone zaszeregowanie do odpowiedniego korpusu. Kadra zawodowa sił zbrojnych została bowiem podzielona na 3 korpusy; zawodowych oficerów, podoficerów i szeregowych. Powołanie do każdej z tych grup zależy od spełnienia przez daną osobę określonych kryteriów:

» do korpusu oficerów zawodowych będzie powołany żołnierz mianowany na stopień wojskowy podporucznika
   (lub podporucznika marynarki) po ukończeniu przez niego: wyższej szkoły wojskowej i uzyskaniu tytułu magistra
   albo po ukończeniu szkolenia wojskowego, gdy posiada tytuł magistra. Może być także do tego korpusu
   powołany oficer rezerwy - magister;

» do korpusu podoficerów zawodowych będzie powołany żołnierz mianowany na sto­pień wojskowy kaprala (mata),
    posiadający  świadectwo dojrzałości, który ukończył naukę w szkole podoficerskiej. Może też zostać do niego powołany
    legitymujący się maturą   podoficer rezerwy;

» do korpusu szeregowych zawodowych będzie powoływany żołnierz rezerwy, który ukończył co najmniej gimnazjum i posiada
   przygotowanie zawodowe oraz odbył w pełnym wymiarze zasadniczą służbę wojskową. Może też w tym korpusie służyć
    żołnierz   nadterminowej zasadniczej służby wojskowej i zasadniczej służby wojskowej, który ukończył co najmniej gimnazjum i
    posiada  przygotowanie zawodowe. Ci ostatni będą mogli zostać powołani pod dwoma warunkami. Po pierwsze, muszą posiadać
    przydatne  kwalifikacje, a po drugie, powinni zostać mianowani na stopień wojskowy starszego szeregowego (lub starszego
    marynarza), jeżeli będą   posiadać niższy stopień wojskowy.

Dodatkowo do służby w korpusie szeregowych będzie można powołać osobę, która nie jest ani żołnierzem rezerwy, ani nadterminowej służby zasadniczej, ale która ukończyła co najmniej gimnazjum i posiada przygotowanie zawodowe oraz szczególne kwalifikacje lub umiejętności, które będą potrzebne w siłach zbrojnych. W takim wypadku trzeba taką osobę mianować starszym szeregowym.

Dodatkowo przepisy przejściowe przewidują, że do końca 2010 r. do zawodowej służby wojskowej może być powołany w korpusie:

» oficerów zawodowych - żołnierz (niekoniecznie oficer) rezerwy, posiadający tytuł magistra, który odbył szkolenie
   wojskowe i zdał egzamin na oficera. Musi on dodatkowo posiadać kwalifikacje przydatne w tym korpusie i być
   mianowany na stopień wojskowy podporucznika;
 

» podoficerów zawodowych - podoficer nadterminowej zasadniczej służby wojskowej, posiadający świadectwo
   dojrzałości, jeżeli posiada odpowiednie kwalifikacje.

Zawodowiec służy na kontrakcie

Jak wspomniano wyżej, żołnierzem zawo­dowym (z wyjątkiem żołnierzy zawodowych aplikantów, asesorów i sędziów sądów wojskowych) będzie ten, który zostanie powołany do zawodowej służby wojskowej, a dodatkowo musi pełnić tę służbę na podstawie kontraktu. Te będą się dzielić na kontrakty stałe i terminowe.

Generalna zasada mówi, że z żołnierzami powołanymi do zawodowej służby wojskowej zawiera się kontrakty terminowe.
 Mogą one trwać maksymalnie przez 6 lat.

Kontrakty będą też mogły być zawierane na stałe z tymi żołnierzami, którzy:

» ukończyli wyższą szkołę wojskową i uzyskali tytuł magistra (lub równorzędny),
 

 » są magistrami i przeszli szkolenie wojskowe,

 » ukończyli szkołę podoficerską z bardzo dobrą lub dobrą oceną. 

Ustawa przewiduje też, co stanie się od jutra z żołnierzami pełniącymi aktualnie służbę zawodową. Ci z nich, którzy pełnią ją dzisiaj jako stałą, stają się automatycznie żołnierzami zawodowymi, pełniącymi służbę na podstawie kontraktu stałego. Ci zaś, którzy pełnią służbę jako kontraktową, stają się automatycznie żołnierzami zawodowymi pełniącymi służbę na podstawie kontraktu terminowego. W tym drugim wypadku kontrakt nie może zostać zawarty na okres dłuższy niż dotychczasowy.

WARTO WIEDZIEĆ

Żołnierza zawodowego posiadającego 30 czerwca 2004 r. tytuł oficera dyplomowanego traktuje się jako żołnierza posiadającego tytuł równorzędny tytułowi zawodowemu magistra.

Jak przedłużyć kontrakt

Żołnierz zawodowy, pełniący służbę na kontrakcie terminowym, będzie mógł występować z wnioskiem o zawarcie kolejnego kontraktu. Będzie to musiał zrobić najpóźniej na 12 miesięcy przed datą zakończenia dotychczasowego kontraktu. Będzie też takiemu żołnierzowi przysługiwać prawo do złożenia wniosku, aby podpisać z nim kontrakt na pełnienie służby stałej. Musi jednak w takim przypadku „pochwalić" się bardzo dobrą oceną w opinii okresowej, którą ostatnio uzyskał. Z inicjatywą zawarcia kolejnego kontraktu terminowego lub stałego może też wystąpić dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę.

Co będzie w kontrakcie                      [Do góry]

Kontrakt będzie zawierać:

» z jednej strony stopień wojskowy, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe dowódcy jednostki wojskowej, a z drugiej stopień wojskowy, imię i nazwisko, imię ojca, datę urodzenia, adres zameldowania, serię i numer dowodu tożsamości oraz numer PESEL i NIP żołnierza lub innej osoby powoływanej do zawodowej służby wojskowej,

» datę i miejsce podpisania,

» określenie dnia rozpoczęcia służby, a w przypadku kontraktu na pełnienie służby terminowej, również dnia, do którego   kontrakt obowiązuje,

» określenie rodzaju stanowisk służbowych, na  których  będzie  pełniona  służba  - w przypadku kontraktu na pełnienie służby terminowej,

» oświadczenie żołnierza lub innej osoby po­woływanej do zawodowej służby wojskowej, że znane są im zasady jej pełnienia,

» podpisy stron.

Co to jest kontrakt

Pisemna umowa zawarta między osobą zgłaszającą chęć pełnienia zawodowej służby wojskowej (lub służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego) a organem właściwym do zawarcia takiej umowy.

Żołnierz na stanowisku służbowym

Żołnierz zawodowy będzie pełnić swoją służbę na tzw. stanowisku służbowym. Sytuuje ono żołnierza w hierarchii jego jednostki i określa  dla takiego stanowiska:

»  nazwę,

» stopień etatowy - czyli określony dla dane­go stanowiska stopień wojskowy,

» wymagane kwalifikacje,

» opis stanowiska,

» grupę uposażenia - w konsekwencji wynagrodzenie,

» określony korpus i grupę osobową.

Żołnierz zawodowy będzie mianowany na stopień wojskowy, odpowiadający stanowi­sku służbowemu, które ma pełnić. Mianowanie to ma nastąpić w dniu objęcia obowiązków na takim stanowisku. Takie rozwiązanie wprowadza nową kardynalną zasadę tożsamości stopnia wojskowego żołnierza ze stopniem etatowym stanowiska, jakie zajmuje. Żołnierz obejmujący stanowisko służbowe będzie mianowany do stopnia wojskowego równego stopniowi etatowemu tego stanowiska. Nie dopuszcza się przypadków zaistnienia nierówności stopnia wojskowego ze stopniem etatowym po okresie przejściowym, który potrwa do 31 grudnia 2006 r.

Żołnierzowi będzie się wyznaczać stanowisko służbowe stosownie do potrzeb sił zbrojnych, w zależności od wymaganych kwalifikacji zawodowych, określonych w opisie stanowiska i od posiadanej opinii służbowej. Należy w tym miejscu wspomnieć, że od jutra będą obowiązywały nowe zasady opiniowania służbowego. Będzie ono przeprowadzane raz w ciągu okresu kadencji służby na danym stanowisku. Jego celem ma być wystawienie oceny z wywiązywania się przez żołnierza z obowiązków służbowych, wynikających z karty opisu tego stanowiska. Ocena ogólna z opiniowania będzie podstawą do określenia prognoz przebiegu służby - bliższej, dalszej i perspektywicznej.

Natomiast żołnierzowi, który służy na podstawie stałego kontraktu, stanowisko służbowe będzie wyznaczane na podstawie tzw. indywidualnej prognozy przebiegu służby.

WARTO WIEDZIEĆ

Żołnierz pełniący służbę 1 lipca 2004 r. posiadający wyższy stopień wojskowy od stopnia etatowego stanowiska służbowego, które będzie zajmował do końca 2006 r. zostanie wyznaczony na stanowisko o stopniu etatowym, odpowiadającym posiadanemu przez niego stopniowi wojskowemu, lub będzie zajmował stanowisko dotychczasowe. To druga sytuacja będzie jednak wymagać od niego złożenia pisemnej zgody na występowanie od stycznia 2007 r. w oznaczeniu stopnia wojskowego odpowiadającego stopniowi etatowemu zajmowanego stanowiska. Jeżeli tak się nie stanie, żołnierz zostanie zwolniony ze służby 31 grudnia 2006 r.

Nauka - klucz do stanowiska

Minimalne wymagane kwalifikacje do wyznaczenia na poszczególne stanowiska służbowe będą następujące:

»  stanowiska dla szeregowych zawodowych zaszeregowane do stopnia etatowego starszego szeregowego
   - ukończenie gimnazjum i posiadanie przygotowania zawodowego oraz ukończenie szkolenia wojskowego,

 »  stanowiska dla podoficerów zawodowych zaszeregowane do stopnia etatowego:

-   kaprala i starszego kaprala – posiadanie świadectwa dojrzałości i ukończenie szkoły podoficerskiej,

-   plutonowego, sierżanta i starszego sier­żanta, młodszego i starszego chorążego, chorążego, starszego chorążego
    sztabowego
-  ukończenie kursów specjalistycznych odpowiadających  tym  stopniom  wojskowym,

»  stanowiska dla oficerów zawodowych zaszeregowane do stopnia etatowego:

-    podporucznika  -  ukończenie  wyższej szkoły wojskowej i posiadanie tytułu magistra lub posiadanie tytułu magistra oraz odbycie
     szkolenia wojskowego i zdanie egzaminu na oficera,

-    porucznika, kapitana - ukończenie kursów  specjalistycznych  odpowiadających tym stopniom wojskowym,

-    majora - ukończenie studiów podyplomowych w Akademii Obrony Narodowej lub Akademii Marynarki Wojennej,

-    podpułkownika - ukończenie kursu specjalistycznego dla podpułkowników,

-    pułkownika - ukończenie studium operacyjno-strategicznego,

-    generała brygady, dywizji, broni i generała - ukończenie studium polityki obronnej.

  Żołnierz pełniący służbę na podstawie kontraktu stałego będzie pełnił ją na stanowiskach służbowych przez czas określony tzw. kadencjami. Żołnierze na kontraktach terminowych będą pełnić służbę na stanowiskach służbowych przez czas kadencji.
  Jej okres będzie wynosił od roku do trzech lat. Kadencje dla żołnierzy na kontraktach terminowych mają być określone w ten sposób, aby suma czasu ich trwania równała się okresowi, na jaki został zawarty kontrakt.

Stanowiska dla oficerów

Dla oficerów przewidziane zostały trzy obszary stanowisk: zasadnicze, zabezpieczające i szczególne. Dodatkowo w obszarze stanowisk zasadniczych wyodrębniono stanowiska główne i pośrednie.

Pierwsze z nich to stanowiska, na których żołnierze zawodowi bezpośrednio odpowiadają za utrzymywanie zdolności bojowej pododdziałów, oddziałów, związków taktycznych i operacyjnych oraz rodzajów sił zbrojnych lub bezpośrednio odpowiadają za istotny element funkcjonowania sił zbrojnych w okresie pokoju i wojny. Z uwagi na zakres i wagę wykonywanych zadań służbowych pełnienie służby na tych stanowiskach zapewnić ma oficerowi możliwość osiągnięcia najwyższych stanowisk w siłach zbrojnych. Na drodze kariery zawodowej, zapewniającej zajmowanie wyższych stanowisk, oficer nie może pominąć żadnego stanowiska głównego, wynikającego z modelu przebiegu służby w określonym korpusie.

Stanowiska pośrednie - pełnienie na nich służby ma zapewnić pogłębienie wiedzy wojskowej oficera i zdobycie doświadczenia zawodowego, niezbędnych w wykonywaniu zadań na wyższym stanowisku głównym. Zawierają one 5 typów stanowisk o tym samym stopniu etatowym, lecz o odmiennym charakterze i zakresie zadań. Są to stanowiska operacyjne, logistyczne, wychowawcze, dydaktyczne w szkolnictwie wojskowym, w strukturach NATO lub w misjach ONZ.

Stanowiska zabezpieczające to kolejna grupa stanowisk przewidziana dla oficerów. Do ich obszaru oficer przechodzi ze stanowisk głównych lub pośrednich w związku z uzyskaniem słabszych wyników, a co za tym idzie niższych ocen z opiniowania. Oficerowie na tych stanowiskach będą otrzymywać uposażenie nie mniejsze niż na stanowiskach zasadniczych o tych samych stopniach etatowych. Po upływie kadencji mogą być wyznaczani z tych stanowisk (jeżeli otrzymają z opiniowania służbowego ocenę bardzo dobrą) na stanowiska pośrednie o tym samym stopniu etatowym.

Stanowiska szczególne - to stanowiska specyficzne z uwagi na rodzaj i charakter wykonywanych obowiązków i wymagań kwalifikacyjnych. Rozwój oficerów je zajmujących - obejmowanie wyższych stanowisk służbowych - uwarunkowany będzie spełnieniem wymogów wynikających z karty opisu stanowiska, uzyskaniem wysokiej oceny w opinii służbowej i potrzebami sił zbrojnych.

Co z podoficerami

Przebieg służby podoficerów ma być dostosowany do funkcji, jakie mają oni spełniać w siłach zbrojnych. I tak podoficerowie:

» bezpośrednio dowodzą, szkolą i wychowują podległych żołnierzy czynnej służby wojskowej na szczeblu grupy, załogi,
   sekcji, urządzenia i drużyny,

» stanowią o merytorycznej i metodycznej jakości szkolenia na szczeblu plutonu,

» odpowiadają za praktyczną realizację zadań w obszarze logistycznym, pełniąc stanowiska od magazyniera do
   szefa  służby,

» realizują zadania w dowództwach i sztabach od szczebla batalionu do instytucji MON, na stanowiskach
  niewymagających  doświadczenia dowódczego i nieobwarowanych potrzebą posiadania wyższego wykształcenia,

» odpowiadają w pełnym zakresie za organizację i przebieg procesu przygotowania kadr podoficerskich w szkołach
  podoficerskich, mogą czasowo zastępować oficerów na stanowiskach oficera młodszego. Przewidziany został
  też specjalny przebieg służby dla zawodowych szeregowych.

WARTO WIEDZIEĆ

Dowódca jednostki, w której żołnierz jest wyznaczony na stanowisko służbowe, może skierować go do wykonywania zadań służbowych poza jednostką, jednak nie na dłużej niż na 3 miesiące w ciągu jednego roku.
Tak skierowany żołnierz pozostaje na stanowisku służbowym w dotychczasowej jednostce wojskowej.

Zwolnienie ze stanowiska 

Żołnierza zawodowego można zwolnić z zajmowanego stanowiska służbowego, jeśli:

» wojskowa komisja lekarska orzekła o jego niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w określonych jednostkach
   albo na zajmowanym stanowisku lub zlikwidowano zajmowane przez niego stanowisko służbowe. W tych dwóch
   przypadkach żołnierza można też zwolnić z zawodowej służby wojskowej, gdy odmówi pełnienia służby na innym
   równorzędnym lub wyższym stanowisku;

» upłynął termin kadencji;

» w przypadku potrzeby wyznaczenia na równorzędne lub wyższe stanowisko.

Dla zawodowca - uposażenie, dodatki i należności       [Do góry]

Żołnierz zawodowy za swoją służbę będzie mógł liczyć na wynagrodzenie składające się z uposażenia zasadniczego, dodatków i szeregu innych należności.

Liczba dodatków została ograniczona z kilkunastu do trzech. Inne należności pieniężne to:

» zasiłki na zagospodarowanie,

» dodatkowe uposażenie roczne,

» nagrody i zapomogi,

» nagrody jubileuszowe,

» należności za podróże i przeniesienia służbowe,

» gratyfikacja urlopowa,

»dodatkowe wynagrodzenie za powierzone dodatkowo pełnienie obowiązków służbowych i za wykonywanie czynności, wykraczających  poza zadania wynikające z zajmowanego stanowiska służbowego,

» należności związane z pełnieniem zawodo­wej służby wojskowej poza granicami państwa,

» należności związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej.

Ponadto w razie śmierci żołnierza zawodowego lub członka jego rodziny przysługują:

» zasiłek pogrzebowy,

» odprawa pośmiertna,

» należności na pokrycie kosztów pogrzebu.

Najpierw uposażenie

Wysokość uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego będzie uzależniona od tzw. grupy uposażenia, do której zostało zaszeregowane zajmowane przez niego stanowisko służbowe. Te grupy i stawki uposażenia im przyporządkowane określają specjalne rozporządzenia. Przedstawiamy je obok w formie tabeli.

Żołnierz powołany do zawodowej służby otrzyma do czasu objęcia pierwszego stanowiska służbowego uposażenie zasadnicze, najniższe w danym korpusie kadry zawodowej. Jednak żołnierz wyznaczony już na takie stanowisko będzie pobierał uposażenie w wysokości wynikającej z grupy uposażenia.

Żołnierz, który zostanie wyznaczony na stanowisko służbowe zaszeregowane do niższej grupy uposażenia zachowuje mimo to prawo do uposażenia, pobieranego wcześniej, aż do czasu uzyskania wyższej stawki uposażenia zasadniczego.

WARTO WIEDZIEĆ

Przeciętne uposażenie żołnierzy zawodowych ma stanowić wielokrotność kwoty bazowej, której wysokość określa corocznie ustawa budżetowa. Wielokrotność tę określa w specjalnym rozporządzeniu prezydent. W tym roku od 1 lipca wynosić ona będzie 2,05, co oznacza, że przeciętne uposażenie ma wynieść 2862,58 zł.

Później dodatki

Przewidywane są 3 dodatki do uposażenia zasadniczego:

» specjalny - za szczególne właściwości lub warunki pełnienia służby,

» służbowy - za pełnienie tej służby na określonych stanowiskach dowódczych, kierowniczych i samodzielnych lub w
   określonych  jednostkach wojskowych,

» za długoletnią służbę.

  Dodatki te mogą być ustalone w stawkach miesięcznych (są to dodatki o charakterze stałym), dziennych albo za wykonanie określonych czynności. Organ upoważniony do przyznania dodatku - w sytuacji niewykonywania zadań uzasadniających jego wypłacanie - może go zawiesić, obniżyć albo wstrzymać. Całą ogromną listę szczegółowych warunków otrzymywania dodatków (komu przysługują i w na ja kich zasadach), a także ich wysokość regulują specjalne rozporządzenia.

• PRZYKŁAD Dodatek specjalny w wysokości 2520 zł przysługuje żołnierzowi zajmującemu stanowisko instruktora-pilota w dowództwach związków organizacyjnych i w Wyższej Szkole Oficerskiej Sił Powietrznych oraz żołnierzowi zawodowemu, pełniącemu służbę w jednostkach wojskowych do szczebla pułku, który w ramach obowiązków wynikających z opisu zajmowanego stanowiska służbowego wykonuje loty w składzie załóg wojskowych statków powietrznych, jeśli przelatał ponad 2000 godzin.

Jak będą wypłacane

Uposażenie zasadnicze i dodatki stałe będą wypłacane raz w miesiącu z góry, w pierwszym dniu roboczym miesiąca, za który przysługują. Inne dodatki do uposażenia wypłacane będą nie później niż do 10. dnia miesiąca następującego po tym, w którym żołnierz zawodowy spełnił warunki uzasadniające ich przyznanie.

Z kolei na inne należności (poza wyjątkami) żołnierz może liczyć do 14. dnia, w którym spełnił warunki uzasadniające ich otrzymanie albo właściwy organ podjął decyzję o ich przyznaniu. Wszystkie te świadczenia będą wypłacane do rąk żołnierza, chyba że będzie chciał, aby wypłacić je w formie bezgotówkowej. Wtedy będzie musiał zawrzeć pisemne porozumienie z płatnikiem i określić warunki wypłaty.

WARTO WIEDZIEĆ

W razie zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności, żołnierzowi przysługują odsetki ustawowe.

Kto ile zarobi w armii 

Co na zagospodarowanie
  Żołnierzowi, z którym po raz pierwszy zostanie zawarty kontrakt na pełnienie służby stałej lub terminowej (przez okres nie krótszy niż pięć lat),  przysługiwać będzie zasiłek na zagospodarowanie, ale po objęciu przez niego stanowiska służbowego. Wyniesie on tyle, ile wysokość jego miesięcznego uposażenia z dodatkami o charakterze stałym.

Żołnierska trzynastka

Tak zwane uposażenie roczne będzie wypłacone żołnierzowi, pełniącemu służbę przez cały rok. Jego wysokość to miesięczne uposażenie wraz z dodatkami o charakterze stałym. W sytuacji, w której żołnierz będzie służył tylko przez część roku, to dodatkowe uposażenie będzie mu przysługiwać (poza wyjątkami dotyczącymi m.in. sytuacji, w której służył on mniej niż 6 miesięcy czy nieusprawiedliwionej nieobecności) w wysokości proporcjonalnej do liczby miesięcy, za które wypłacono mu jego uposażenie podstawowe. Ta żołnierska „trzynastka" ma zostać wypłacona nie później niż do marca roku następnego.
   Za podstawę jej obliczenia będzie służyć uposażenie zasadnicze (wraz z dodatkami o charakterze stałym), które będzie żołnierzowi należne na 31 grudnia.

Żołnierz nagrodzony

Żołnierzom będą przyznawane:

 » nagrody - za przejawianie inicjatywy w służbie lub gdy wykonają zadania wymagające wyjątkowo dużego nakładu pracy poza
    określonym czasem służby, w skróconych terminach lub warunkach szczególnie trudnych,

 » zapomogi - w przypadku zdarzeń losowych, klęsk żywiołowych, długotrwałej choroby lub śmierci członka rodziny albo z 
   innych   przyczyn, powodujących pogorszenie warunków materialnych.

Co na jubileusz

Żołnierzom będą przysługiwały nagrody jubileuszowe. Ich wysokość wyniesie:

» 75 proc. miesięcznego uposażenia zasadniczego (wraz z dodatkami o charakterze stałym) po 20 latach czynnej służby
  wojskowej i odpowiednio,

» 100 proc. po 25 latach,

» 150 proc. po 30 latach,

» 200 proc. po 35 latach,

» 300 proc. po 40 latach.

Gdy żołnierza przeniosą

Przeniesionemu do pełnienia służby do innej miejscowości żołnierzowi albo skierowanemu do wykonywania zadań służbowych poza starym miejscem pełnienia służby (lub miejscem zamieszkania) przysługują tzw. należności za przeniesienia i podróże służbowe. Ich wysokość i tryb przyznawania reguluje specjalne rozporządzenie.

Żołnierskie wczasy pod gruszą

Raz w roku żołnierz może też odebrać tzw. gratyfikację urlopową. Przy ustalaniu jej wysokości uwzględnia się małżonka i dzieci pozostające na jego utrzymaniu. Wysokość tej gratyfikacji dla jednej osoby nie może być niższa niż 30 proc. najniższego uposażenia zasadniczego (420 zł).

Dodatkowe wynagrodzenie

Żołnierzowi,  który  przez co  najmniej 2 miesiące ma dodatkowo powierzone czasowe  pełnienie obowiązków służbowych, przysługuje tzw. dodatkowe wynagrodzenie. Otrzymuje je również żołnierz za wykonywanie powierzonych mu czynności, które wykraczają poza zadania wynikające z zajmowanego przez niego stanowiska służbowego. Jego wysokość regulowana jest specjalnym rozporządzeniem, które szczegółowo opisuje, za co i w jakiej wysokości takie wynagrodzenie zostanie wypłacone. Generalnie wyniesie ono od 70 zł do 280 zł miesięcznie.

Ile na urlopie lub w czasie choroby

W okresie urlopu, zwolnienia od zajęć służbowych z powodu choroby albo pozostawania w rezerwie kadrowej lub dyspozycji  żołnierz otrzyma uposażenie zasadnicze (wraz z dodatkami o charakterze stałym), należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.

Gdy żołnierz zajmie się rodziną

Żołnierzowi, któremu udzielono urlopu okolicznościowego w związku z tym, że sprawuje on opiekę nad członkiem najbliższej rodziny, przysługuje 75 proc. uposażenia zasadniczego (wraz z dodatkami o charakterze stałym).

Jaka odprawa po zwolnieniu

Żołnierzowi zwolnionemu ze służby przysługuje odprawa. Wyniesie ona:

» po roku służby - 100 proc. uposażenia zasadniczego (wraz z dodatkami o charakterze stałym),

» po pięciu latach służby - 200 proc. tego uposażenia,

» po dziesięciu latach służby - 300 proc.

Ta odprawa będzie zwiększona o 20 proc. uposażenia za każdy rok zawodowej służby pełnionej ponad dziesięć lat. Ostatecznie jej wysokość nie może jednak przekroczyć 600 proc. uposażenia

Inna wysokość odprawy przysługiwać będzie żołnierzowi zwolnionemu ze służby na skutek rozformowania jego jednostki wojskowej, zmniejszenia stanu etatowego w kor­pusie kadry zawodowej Sił Zbrojnych albo likwidacji stanowiska służbowego, które zajmował. Wtedy jej wysokość wyniesie:

» gdy miał podpisany kontrakt stały – 600 proc. uposażenia,
» gdy miał podpisany kontrakt terminowy - w wysokości „standardowej" odprawy opisanej wyżej.

Połowa przewidzianej „standardowo" odprawy   będzie   przysługiwać   żołnierzowi zwolnionemu ze służby na skutek:

» zrzeczenia się obywatelstwa polskiego lub nabycia obywatelstwa innego państwa,

» otrzymania niedostatecznej ogólnej oceny w okresowej opinii służbowej,

» prawomocnego ukarania przez samorząd zawodowy karą zawieszenia lub pozbawienia prawa wykonywania
   zawodu,

» nieobecności w służbie jednorazowo przez okres trzech dni roboczych, która nie zo­stała usprawiedliwiona. Tak
  samo zostanie ograniczona odprawa, gdy żołnierz sam wypowie stosunek służbowy w czasie trwania kontraktu,
  jeżeli pełnił służbę krócej niż 10 lat.

Odprawa w ogóle nie będzie wypłacona żołnierzowi zwolnionemu ze służby wojskowej na skutek:
» utraty stopnia wojskowego lub degradacji,
» prawomocnego orzeczenia o wymierzeniu kary dyscyplinarnej usunięcia z zawodowej służby wojskowej,
» prawomocnego orzeczenia środków karnych pozbawienia praw publicznych, wydalenia z zawodowej służby wojskowej lub
    zakazu wykonywania zawodu żołnierza zawodowego,

 » skazania prawomocnym wyrokiem sądu na karę pozbawienia wolności (aresztu woj­skowego) bez warunkowego
    zawieszenia jej wykonania.

Inne należności po zwolnieniu

Oprócz odprawy, żołnierzowi zwolnionemu ze służby będą przysługiwać jeszcze: 

» wypłacane przez rok po zwolnieniu świadczenie pieniężne w wysokości uposażenia zasadniczego (wraz z
   dodatkami o charakterze stałym). Poza wyjątkami takimi, jak rozformowanie jednostki wojskowej, w której żołnierz
   służy czy wypadku (choroby) na służbie, które doprowadzą do niemożności dalszej jej pełnienia - świadczenie to
   jest przewidziane dla tych, którzy służyli 15 lat. Można je pobrać jednorazowo. Nie będzie ono przysługiwać tym
   żołnierzom, którzy zostaną zwolnieni ze służby na skutek takich samych przesłanek, które pozbawią ich prawa do
   odprawy. W razie zbiegu uprawnień do tego świadczenia i świadczenia emerytalnego żołnierzowi będzie
   wypłacone, według jego wyboru, jedno z nich,

» ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy,

» dodatkowe  uposażenie  roczne  za  rok, w którym nastąpiło zwolnienie.

» zryczałtowany  ekwiwalent  pieniężny za niewykorzystany przejazd na koszt wojska,
» gratyfikacja  urlopowa  niewykorzystana w roku zwolnienia ze służby,

» zwrot kosztów jednorazowego przejazdu żołnierza i członków jego rodziny, a także zwrot kosztów przewozu urządzenia domowego do obranego przez żołnierza miejsca zamieszkania w kraju.

Co dla rodziny po śmierci żołnierza

  W razie śmierci żołnierza jego małżonkowi, a gdy żołnierz go nie posiada, dzieciom, wnukom, rodzicom lub rodzeństwu, będzie przysługiwać odprawa pośmiertna. Jej wysokość wyniesie tyle, ile opisywana wyżej odprawa i inne należności pieniężne (poza świadczeniem rocznym) w sytuacji, w której żołnierz zostałby ze służby zwolniony. Dodatkowo rodzinie zmarłego żołnierza przysługuje zasiłek pogrzebowy. Jego wysokość wyniesie:

» pięciokrotność kwoty najniższego uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego (7000 zł) - jeżeli koszty pogrzebu
   pokrył  małżonek, dzieci, wnuki, rodzice lub rodzeń­stwo albo inna osoba, która prowadziła z tym żołnierzem wspólne gospodarstwo
    domowe,
» zwrot kosztów pogrzebu, nie więcej jednak niż kwota wymieniona wyżej - jeśli koszty te poniosła inna osoba.

Gdy śmierć żołnierza nastąpi na skutek wypadku na służbie, koszty jego pogrzebu pokrywa budżet MON. W takim przypadku rodzinie przysługuje zasiłek pogrzebowy równy połowie zasiłku „standardowego”.

Gdy ktoś umrze w rodzinie żołnierza

W razie śmierci członka rodziny żołnierza (małżonka, dziecka, rodziców lub opiekunów) zostanie wypłacony zasiłek pogrzebowy. Jego wysokość wyniesie 4200 zł, gdy koszty pogrzebu pokrył żołnierz lub tyle, ile rzeczywiście poniesione koszty (nie więcej niż 4200 zł), gdy pokryła je inna osoba.

WARTO WIEDZIEĆ

Roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych należności ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat.

Najważniejsze prawa i obowiązki pracownicze

 Jednym z najbardziej powszechnych uprawnień istotnych dla każdej grupy zawodowej jest prawo do urlopu.

Wojsko, ze względu na specyfikę służby, ma bardzo rozbudowane przepisy dotyczące uprawnień urlopowych żołnierzy.

 Każdy żołnierz zawodowy ma prawo do kilku rodzajów urlopu. W czasie służby może skorzystać z urlopu wypoczynkowego, dodatkowego, okolicznościowego, szkoleniowego oraz urlopu zdrowotnego. W każdej jednostce do 10 grudnia każdego roku musi być sporządzony plan urlopów wypoczynkowych i dodatkowych urlopów wypoczynkowych na następny rok kalendarzowy, który dowódca tej jednostki musi do końca roku zatwierdzić.
Jeżeli względy służbowe nie pozwalają na udzielenie żołnierzowi zawodowemu urlopu wypoczynkowego w całości lub w części w danym roku kalendarzowym, to udziela się go w ciągu następnego roku kalendarzowego (pracownicy podlegający kodeksowi pracy muszą wykorzystać zaległy urlop do końca l kwartału następnego roku).

Urlopów żołnierzom zawodowym udziela dowódca jednostki, w której służą. Terminy urlopów żołnierzy można przesuwać, w przypadku choroby w czasie trwania urlopu, a także jeżeli wykorzystanie urlopu nie jest możliwe z powodu usprawiedliwionej nieobecności na służbie. Ze względów służbowych urlopy wypoczynkowe można wstrzymywać, a w razie konieczności żołnierz może zostać odwołany z urlopu. W takich przypadkach na wniosek żołnierza przysługuje zwrot poniesionych w związku z urlopem kosztów (muszą być one udowodnione).
O zwrocie orzeka dowódca jednostki, który wstrzymał urlop lub odwołał z niego swojego podwładnego.  

Ile urlopu wypoczynkowego i dodatkowego                    [Do góry]

Podstawowy wymiar urlopu wypoczynkowego żołnierza wynosi 26 dni - roboczych, niezależnie od wykształcenia, wieku czy okresu pełnienia służby. Jednak wraz z upływem czasu wymiar przysługującego urlopu wzrasta. Po osiągnięciu 10 lat służby żołnierzowi zawodowemu przysługuje dodatkowy urlop w wymiarze 5 dni roboczych, po 15 latach dodatkowy urlop wynosi już 10 dni, a 20 lat służby uprawnia już do 15 dni urlopu.

  To jednak nie wszystkie możliwości zwiększenia okresu corocznego odpoczynku, które przysługują żołnierzom.
 Na dodatkowe dni urlopu mogą liczyć ci, którzy pełnią służbę w warunkach szkodliwych dla zdrowia. W zależności od stopnia zagrożenia zdrowia wprowadzono cztery stopnie szkodliwości i przypisano do nich konkretne warunki pełnienia służby. Zasada przyznawania dodatkowego urlopu za służbę w szkodliwych warunkach jest prosta - im cięższe warunki, tym więcej urlopu. Służba w warunkach zakwalifikowanych do pierwszego stopnia szkodliwości uprawnia do dodatkowego urlopu w wysokości 5 dni, drugi stopień szkodliwości 7 dni, trzeci 10 dni, a czwarty 15 dni roboczych.

Ponadto żołnierz zawodowy, jeżeli jest to uzasadnione szczególnymi właściwościami zajmowanego stanowiska służbowego, otrzymuje dodatkowy urlop wypoczynkowy w wymiarze do 15 dni roboczych rocznie. Na dodatkowy urlop z tego tytułu mogą liczyć przede wszystkim skoczkowie spadochronowi, nurkowie, antyterroryści, członkowie etatowych załóg okrętów podwodnych.

Żołnierze zajmujący stanowisko służbowe pracownika naukowego, naukowo-dydaktycznego lub badawczo-technicznego otrzymują corocznie dodatkowo 12 dni urlopu wypoczynkowego.

WARTO WIEDZIEĆ

Łączny wymiar urlopu wypoczynkowego i urlopów dodatkowych nie może w ciągu roku kalendarzowym przekroczyć 50 dni roboczych.

Urlop okolicznościowy

  Żołnierze zawodowi w większym wymiarze i zakresie niż cywile mają prawo do urlopu okolicznościowego w razie zawarcia związku małżeńskiego, narodzin dziecka, ślubu dziecka (własnego, przysposobionego, obcego - przyjętego w ramach rodziny zastępczej) a także w razie pogrzebu małżon­ka, dziecka, rodziców, rodzeństwa, teściów, dziadków i opiekunów.

Ponadto urlop okolicznościowy może być udzielony w celu załatwienia ważnych spraw osobistych albo w innych przypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie.

Urlop okolicznościowy jest udzielany przez dowódcę jednostki i nie może trwać jednorazowo dłużej niż 5 dni roboczych.

Żołnierz zawodowy może otrzymać zwolnienie od zajęć służbowych w razie konieczności sprawowania osobistej opieki nad najbliższym członkiem rodziny (małżonek, dzieci, rodzice), które nie może przekraczać łącznie 50 dni roboczych w roku kalendarzowym. Zwolnienie z zajęć może nastąpić tylko wówczas, gdy z żołnierzem nie mieszkają członkowie rodziny, którzy mogą taką opiekę zapewnić.

Tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach żołnierzowi zawodowemu, który wykorzystał zwolnienie od zajęć służbowych w związku z koniecznością sprawowania osobistej opieki nad najbliższym członkiem rodziny i nadal tę opiekę musi osobiście sprawować, może być udzielony urlop okolicznościowy w wymiarze do 10 miesięcy.

Urlop zdrowotny

Żołnierze mają prawo do urlopu zdrowot­nego. Urlop ten może być udzielony po leczeniu w zakładzie opieki zdrowotnej, a w wyjątkowych sytuacjach także po leczeniu ambulatoryjnym. Jego udzielenie jest uzasadnione, w szczególności gdy żołnierz nie wymaga już dalszego leczenia, ale nie uzyskał jeszcze pełnej zdolności do pełnienia obowiązków służbowych.
O potrzebie udzielenia urlopu zdrowotnego oraz o tym, jak długo powinien on trwać, orzekają wojskowe komisje lekarskie właściwe do orzekania o zdolności żołnierza do zawodowej służby wojskowej.

WARTO WIEDZIEĆ

Żołnierzom zawodowym kobietom będącym w ciąży i po porodzie przysługuje urlop macierzyński na zasadach i w wymiarze określonym w kodeksie pracy. Zasad udzielania urlopu macierzyńskiego nie stosuje się do żołnierzy zawodowych mężczyzn.

Gratyfikacja urlopowa

Wojsko ma odpowiednik cywilnego świadczenia urlopowego. Jest nim gratyfikacja urlopowa. Wypłaca się ją na pisemny wniosek żołnierza - po spełnieniu jednego z następujących warunków:

» przed rozpoczęciem urlopu wypoczynkowego za dany rok kalendarzowy w wymiarze co najmniej 7 kolejnych dni
   kalendarzowych;

» po przedstawieniu dowodu dokonania opłaty lub przedpłaty za odpłatną formę wypoczynku żołnierza, jego małżonka lub
    dziecka  pozostającego na jego utrzymaniu;

» po wyznaczeniu lub skierowaniu żołnierza do pełnienia służby poza granicami państwa.

Wysokość gratyfikacji urlopowej wynosi 30 proc. najniższego uposażenia zasadniczego żołnierza, obowiązującego l stycznia roku kalendarzowego, w którym nabył on prawo do urlopu wypoczynkowego. Liczbę osób, na które przysługuje gratyfikacja, ustala się na podstawie oświadczenia złożonego we wniosku według stanu rodzinnego żołnierza istniejącego w dniu jego złożenia.

Normy czasu pracy

Czas pracy żołnierzy jest określony ich zadaniami służbowymi, z zachowaniem prawa do wypoczynku i do czasu wolnego. Przełożeni powinni jednak tak organizować rozkład zadań podwładnych, aby można je było wykonać w ramach 40 godzin służby w tygodniu z uwzględnieniem 3-miesięczne-go okresu rozliczeniowego. Oczywiście wymóg ten nie dotyczy żołnierzy pełniących etatowe dyżury i etatowe służby dyżurne, odbywających ćwiczenia i szkolenia poligonowe, pobierających naukę w trybie stacjonarnym, a także pełniących służbę za granicą.

Zadania służbowe żołnierzy powinny być wykonywane od poniedziałku do piątku w godzinach od 7.30 do 15.30. Jeżeli zadania służbowe żołnierzy są wykonywane w szczególnie uciążliwych lub wręcz szkodliwych warunkach, wówczas dowódca jednostki musi ustalić krótszy wymiar godzin służby, odpowiedni do przepisów o czasie pracy pracowników zatrudnionych w takich warunkach.

Dowódca ma prawo w indywidualnych przypadkach (w szczególności ze względu na utrudniony dojazd do miejsca pełnienia służby lub sprawy rodzinne) ustalić inne godziny służ­by w tygodniu. Oczywiście czas służby musi wynosić 40 godzin w tygodniu, a indywidualny rozkład godzin służby nie może kolidować z wykonywaniem obowiązków służbowych.

Ponadto dowódca jednostki za zgodą bezpośrednich przełożonych może dla całej jednostki wprowadzić inny od ogólnie przyjętego rozkład normalnych godzin służby w poszczególnych dniach tygodnia, w tym w dniach dodatkowo wolnych od służby.

WARTO WIEDZIEĆ

Za dni robocze uważa się wszystkie dni, z wyjątkiem niedziel i świąt określonych w przepisach ustawy z dnia
18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy oraz soboty z wyjątkiem ustalonych na podstawie odrębnych przepisów, jako dni pracy dla pracowników urzędów administracji rządowej.

Każdy żołnierz zawodowy ma zagwarantowany czas odpoczynku po służbie. Wykonywanie zadań służbowych na polecenie dowódcy jednostki lub bezpośredniego przełożonego, poza normalnymi godzinami służby albo w dniu ustawowo lub dodatkowo wolnym od pracy, nie może pozbawić go 8-godzinnego wypoczynku na dobę. Ponadto żołnierzowi, który wykonywał zadania służbowe na polecenie dowódcy w wymiarze przekraczającym w danym tygodniu o 8 godzin 40-godzinną normę, udziela się jednego dnia wolnego od służby. Powinno to nastąpić w najbliższym tygodniu lub w ciągu 3-miesięcznego okresu rozliczeniowego.

Żołnierze, którzy odbywają ćwiczenia i szkolenia poligonowe oraz przebywający w podróży służbowej, wykonują zadania służbowe przez czas niezbędny do realizacji celu ćwiczenia lub podróży z zapewnieniem prawa do odpoczynku. Za każdy dzień ustawowo i dodatkowo wolny od służby, w którym pełnili dyżur lub służbę dyżurną, odbywali podróż służbową, przebywali na poligonie, przysługuje jeden dzień wolny od służby.

Dla żołnierzy pełniących etatowe dyżury dowódca musi ustalić plany dyżurów na kolejne   28-dniowe   okresy   rozliczeniowe.
W tym okresie na każdego żołnierza powinno przypadać po 160 godzin służby, w tym:
» 6 etatowych dyżurów,
» 6 godzin szkolenia doskonalącego,
» 10 godzin do dyspozycji dowódcy jednostki.

Pozostałe godziny w okresie rozliczeniowym są dla żołnierza czasem wolnym od służby. Żołnierzowi pełniącemu więcej niż 6 dyżurów etatowych w okresie rozliczeniowym przysługuje jeden dzień wolny za każdy dodatkowy dyżur.

WARTO WIEDZIEĆ

Jeżeli od zakończenia dyżuru lub służby dyżurnej do rozpoczęcia normalnych godzin służby zostało mniej niż 12 godzin, dowódca lub bezpośredni przełożony żołnierza zwalnia go z wykonywania zadań służbowych w dniu następnym.

Wojskowi sporo podróżują, więc ustawo­dawca zadbał o to, by żołnierze po delegacji służbowej mogli wypocząć przed służbą. 8-godzinny wypoczynek przysługuje żołnierzom, którzy odbywali podróż służbową całkowicie lub częściowo między godzinami 22.00 a 6.00 i nie korzystali z wagonu z miejscami do leżenia lub spania albo jeżeli czas przejazdu wynosił nie mniej niż 8 godzin. Jeżeli z uwagi na przyczyny ekonomiczne zarządzono odbycie podróży służbowej zagranicznej w dni ustawowo lub dodatkowo wolne od służby (w weekendy bilety lotnicze są dużo tańsze), żołnierzowi udziela się jednego dnia wolnego.

Dodatkowa praca poza wojskiem

Zasadą jest, że żołnierzom nie wolno podejmować pracy zarobkowej. Zakaz ten dotyczy nie tylko pracy nawiązywanej w ramach stosunku pracy, ale także wtedy, gdy podstawą podjęcia zajęcia zarobkowego jest inny tytuł prawny, np. umowa zlecenia czy umowa o dzieło.

Jednak w wyjątkowych sytuacjach dowódca jednostki może zezwolić żołnierzowi na wykonywanie pracy zarobkowej poza jednostką, jeżeli nie koliduje to z wykonywaniem zadań służbowych, a wpływa na podwyższenie jego kwalifikacji oraz nie narusza prestiżu jednostki. Zezwolenie na pracę może być wydane dopiero po zapoznaniu się dowódcy z wnioskiem o wykonywanie pracy zarobkowej. We wniosku trzeba podać m.in. nazwę pracodawcy z adresem siedziby, podstawę wykonywanej pracy, miejsce pracy, czas trwania umowy, wymiar czasu pracy, termin rozpoczęcia pracy, a jeżeli te informacje nie wystarczą do wydania zgody, dowódca może poprosić pracodawcę o dodatkowe wyjaśnienia.

Po wydaniu zgody na dodatkowe zatrudnienie dowódca może w każdej chwili ją cofnąć, jeżeli ustały okoliczności uzasadniające jej udzielenie. Oczywiście żołnierz dostanie odpowiedni czas na rozwiązanie umowy z pracodawcą.

Dopuszczalne jest także zatrudnienie żołnierza w jednostkach wojskowych na stanowiskach pracowników cywilnych, jeżeli posiada on szczególnie przydatne kwalifikacje. Żołnierz zatrudniony na dodatkowym etacie cywilnym nie może pracować w wymiarze wyższym niż połowa wymiaru czasu pracy na określonym stanowisku. Dodatkowa praca może mieć miejsce poza jednostką wojskową, w której żołnierz pełni służbę oraz poza jednostką bezpośrednio podległą.

Żołnierze nie mogą wchodzić w skład organów spółek innych przedsiębiorców oraz fundacji, mogą jednak uczestniczyć w zgromadzeniach akcjonariuszy lub zgromadzeniach wspólników. Ci, którzy l lipca br., czyli w dniu wejścia w życie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, wchodzą w skład organów spółek oraz fundacji, mogą uczestniczyć w ich pracach na zasadach obowiązujących przed 30 czerwca 2004 r., nie dłużej jednak niż do 31 grudnia 2004 r.

Informacje o planach wyjazdów zagranicznych

Każdy żołnierz zawodowy ma obowiązek poinformowania dowódcy jednostki, w której zajmuje stanowisko służbowe, o zamiarze wyjazdu i pobycie za granicą w celach niezwiązanych z zawodową służbą wojskową.
Dowódca może zakazać takiego wyjazdu, jeżeli wymaga tego przestrzeganie przepisów o ochronie informacji niejawnych. Informacja o planowanym wyjeździe musi zawierać wskazanie miejsca i czasu pobytu za granicą, a także określenie celu wyjazdu. Powinna ona być złożona na co najmniej 7 dni przed planowanym terminem przekroczenia granicy. Zgłoszeniu podlegają także przekroczenia granicy w ramach tzw. małego ruchu granicznego. Na początku roku żołnierz musi podać plan wyjazdów, w trakcie których może przekraczać granicę w ramach małego ruchu turystycznego.

W przypadku odwołania zgłoszonego wy­jazdu dowódca musi być o tym fakcie poinformowany, obowiązek ten nie dotyczy nie odbytych przekroczeń granicy w ramach małego ruchu granicznego.

Jeżeli dowódca wyda decyzję zakazującą żołnierzowi wyjazdu zagranicznego, to może się on od niej odwołać do bezpośredniego przełożonego, który wydał kwestionowaną decyzję. Rozpatrzenie odwołania musi nastąpić nie później niż na dzień przed planowanym terminem wyjazdu.

Przejazdy żołnierza do rodziny i z rodziną

Rodziny żołnierzy zawodowych i oni sami mogą raz w roku skorzystać z darmowego przejazdu z miejscowości stałego zamieszkania lub pełnienia służby wojskowej do wybranej miejscowości w kraju i z powrotem publicznym transportem, czyli koleją lub autobusami, gdy brak połączenia kolejowego lub gdy przejazd nie jest droższy. Darmowy przejazd musi odbywać się w odpowiedniej klasie pociągu. Generalicja może jechać w I klasie ekspresu, starsi oficerowie w I klasie pośpiesznej lub II klasie ekspresu, a pozostali żołnierze z rodzinami mogą darmową podróż odbywać w II klasie pociągu pośpiesznego lub I klasie pociągu osobowego. Termin wykorzystania przejazdu upływa 31 grudnia danego roku kalendarzowego. Jeżeli uprawnienie to nie zostanie zrealizowane, żołnierz otrzymuje zryczałtowany ekwiwalent. Ekwiwalent wypłacany jest na wszystkich członków rodziny żołnierza, ale dzieci otrzyma­ją go dopiero w roku kalendarzowym, w któ­rym ukończą wiek uprawniający do bezpłatnego przejazdu. Kwota ekwiwalentu odpowiada cenie biletu pociągu pospiesznego na odległość jednego tysiąca kilometrów, z uwzględnieniem przysługującej klasy pociągu i posiadanych uprawnień do przejazdów ulgowych.

Nieodosobnioną sytuacją wśród żołnierzy zawodowych jest brak możliwości wspólnego zamieszkania z rodziną w miejscowości, w której odbywają służbę. Często więc żołnierz mieszka w innej miejscowości niż pozostała część jego najbliższej rodziny.
   W takich sytuacjach żołnierzowi korzystającemu z zakwaterowania tymczasowego i posiadającego małżonka lub dzieci pozostające na jego utrzymaniu przysługuje raz w miesiącu prawo do bezpłatnego przejazdu do miejsca zamieszkania tych osób i z powrotem. Przejazdy te przysługują w klasie II pociągu pospiesznego albo autobusem zwykłym lub pospiesznym. Wyjątkowo, jeżeli lokalne warunki to uzasadniają, podróż taka może odbyć się również w II klasie pociągu ekspresowego. Podróżować do rodziny żołnierz może też innym środkiem transportu niż pociąg lub autobus. W takim jednak przypadku przysługuje mu ekwiwalent pieniężny w wysokości równej cenie biletu za przejazd według cennika PKP SA. 

Inne świadczenia socjalno-bytowe

Żołnierzowi oraz jego małżonkowi i dzieciom pozostającym na jego utrzymaniu przysługuje prawo do korzystania z następujących rodzajów świadczeń socjalno-bytowych:
» dofinansowania organizowanego wypoczynku dzieci żołnierzy zawodowych w formie kolonii obozów i zimowisk, w tym również  połączonego z leczeniem albo pobytem na leczeniu sanatoryjnym;

»  dopłaty  do  turnusów  rehabilitacyjnych dzieci żołnierzy zawodowych;

» dopłaty do wypoczynku w ramach progra­mu „Tanie wczasy";

» pełnego  pokrycia  kosztów wypoczynku dziecka żołnierza zawodowego. 

BHP służby
  Za stan higieny i bezpieczeństwa pracy w jednostkach wojskowych odpowiadają ich dowódcy. Obowiązki w tym zakresie określają przepisy kodeksu pracy dotyczące pracodawców. Natomiast do żołnierzy zawodowych, kierujących komórką organizacyjną wchodzącą w skład jednostki w zakresie bhp, stosuje się przepisy kodeksu pracy dotyczące osób kierujących pracownikami. Pozostali żołnierze mają obowiązek respektowania przepisów kodeksu pracy dotyczących pracowników w zakresie przestrzegania zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.

Wojskowe renty i emerytury
  Żołnierze zawodowi, po spełnieniu określonych warunków, nabywają prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej. Są jednak sytuacje, kiedy żołnierz zostaje zwolniony ze służby i nie nabywa prawa do wymienionych świadczeń.
W takiej sytuacji do ZUS muszą trafić jego składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

Regulacja dotycząca przekazywania składek do ZUS została wprowadzona do usta­wy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i członków ich rodzin i zacznie obowiązywać od l lipca br. Wcześniej zasady dotyczące przekazywania składek były w ustawie o uposażeniu żołnierzy.

Żołnierze zawodowi, którzy odeszli ze służby przed nabyciem prawa do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej, mogą starać się o emeryturę jako osoby cy­wilne, po spełnieniu warunków określonych w ustawie o emeryturach i rentach z FUS. Aby rozstrzygnąć sytuację takich żołnierzy, postanowiono, że jeśli od uposażenia wypłaconego żołnierzom po 31 grudnia 1998 r. do dnia zwolnienia ze służby nie odprowadzono składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, konieczne jest ich przekazanie do ZUS za ten okres.

• PRZYKŁAD Andrzej P. został zwolniony z czynnej służby wojskowej w maju 2004 r. Od jego uposażenia od 1 stycznia 1999 r. do dnia zwolnie­nia nie były opłacane składki na ubez­pieczenie emerytalne i ubezpieczenia rentowe do ZUS. Ponieważ Andrzej P. nie spełnił warunków do nabycia prawa od emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej, po zwolnieniu podjął pracę w prywatnej firmie. Jest zatrudniony na podstawie umowy o    pracę. Z uwagi na to, że od uposażenia wypłaconego Andrzejowi P. po 31 grudnia 1998 r., do dnia zwolnienia ze służby, nie były odprowadzane składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe do ZUS i że nie uzyskał prawa do świadczenia z systemu mundurowego, konieczne będzie przekazanie tych składek do ZUS za okres od 1 stycznia 1999 r. do dnia zwolnienia z pracy.

Przesłanie składek na wniosek

Składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe mogą zostać przekazane do ZUS także w przypadku, gdy żołnierz zwolniony z czynnej służby spełni warunki do nabycia prawa do wojskowej renty inwalidzkiej. Przekazanie tych składek nastąpi jednak, gdy:
» żołnierz złoży w tej sprawie wniosek,
» od uposażenia wypłaconego żołnierzowi po 31 grudnia 1998 r. do dnia zwolnienia ze służby nie były
   odprowadzane składki do ZUS.

Kwoty składek

Przy obliczaniu kwoty należnych, zwaloryzowanych składek trzeba pamiętać, że:

» roczna podstawa wymiaru  składek  na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w danym roku kalendarzowym nie może być
   wyższa od kwoty odpowiadającej trzydziestokrotności prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce
   narodowej na dany rok kalendarzowy (w roku 2004 kwota ta wynosi 68 700 zł);

» stopy procentowe składek wynoszą:

-    19,52 proc. podstawy wymiaru – na ubezpieczenie emerytalne,

-    13,00 proc.  podstawy wymiaru – na ubezpieczenia rentowe.

    Składki na ubezpieczenia emerytalne
» rentowe przekazywane do ZUS są obliczane od uposażenia. Przez uposażenie stanowiące podstawę wymiaru składek
  trzeba rozumieć:

» kwotę najniższego wynagrodzenia ustalaną na podstawie odrębnych przepisów - za okres służby wojskowej w         
   charakterze kandydata na żołnierza zawodowego przed dniem l stycznia 2003 r.,

» kwotę minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w grudniu roku poprzedniego, ustalonego na podstawie
   odrębnych przepisów - za okres służby wojskowej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego po dniu
    31 grudnia 2002 r.,

» uposażenie osiągane przez żołnierza - za pozostałe okresy służby.

Emerytura wojskowa czy z FUS?

Możliwa jest także sytuacja, że żołnierz, który służył w wojsku przed 2 stycznia 1999 r., po zwolnieniu ze służby, pomimo spełnienia warunków do nabycia prawa do emerytury wojskowej, zgłosi wniosek o przyznanie emerytury z tytułu podlegania ubezpieczeniom społecznym. W takim przypadku kwota należnych, zwaloryzowanych składek (od uposażenia wypłaconego po 31 grudnia 1998 r. do dnia zwolnienia ze służby) zostanie przekazana niezwłocznie, na podstawie zawiadomienia przez ZUS o nabyciu przez żołnierza prawa do emerytury przewidzianej w ustawie o emeryturach i rentach z FUS.

• PRZYKŁAD Andrzej K. pozosta­wał w służbie przed 2 stycznia 1999 r. Niebawem spełni warunki do nabycia prawa do emerytury wojskowej. Ma i będzie miał okresy pracy cywilnej, z tytułu której będzie podlegał ubezpieczeniom społecznym. W takiej sytuacji Andrzej K. będzie mógł po zwolnieniu ze służby, pomimo spełnienia warunków do nabycia prawa do emerytury wojskowej, złożyć (oczywiście, gdy spełni określone przesłanki) wniosek o emeryturę określoną w ustawie o emeryturach i rentach z FUS. Gdy Andrzej nabędzie prawo do tej emerytury, na podstawie zawiadomienia o    emeryturach i rentach z FUS. Gdy Andrzej nabędzie prawo do tej emerytury,   na  podstawie  zawiadomienia z ZUS o nabyciu tego prawa, zostanie przekazana do ZUS kwota należnych składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od uposażenia wypłaconego Andrzejowi K. po 31 grudnia 1998 r. do zwolnienia ze służby.

Aby zapewnić prawidłowe i niezwłoczne wykonanie obowiązków związanych z przekazywaniem do ZUS składek, w drodze rozporządzeń (osobnego dla żołnierzy zwolnionych z czynnej służby wojskowej i żołnierzy zawodowych pełniących służbę w jednostkach podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych) zostanie określony szczegółowy tryb postępowania, terminy, jednostki właściwe.

Kwatery i odprawy mieszkaniowe                         [Do góry]

Od jutra wojskową mieszkaniówkę czeka prawdziwa rewolucja - odprawa mieszkaniowa zamiast ekwiwalentu za brak kwatery, wojskowe TBS, przyspie­szenie prywatyzacji lokali, powrót do ryczałtu remontowego. Wszystko to w celu uporządkowania sytuacji na wojskowym rynku nieruchomości.

Nowelizacja ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych wprowadza zasadę - żołnierze powinni mieszkać w kwaterach, które musi im zapewnić armia. Po zakończeniu służby lokal wraca do wojska, a żołnierz otrzymuje pomoc finansową - odprawę mieszkaniową.
Dotychczasowe zasoby mieszkaniowe wojska, w większości zajmowane przez osoby nie będące już żołnierzami w służbie czynnej, powinny zostać sprywatyzowane.

Agencja Mienia Wojskowego, poprzez to­warzystwa budownictwa społecznego, tzw. TBS, będzie budować nowe kwatery. To, co zostanie wybudowane, nie będzie podlegało prywatyzacji. Założenia są takie, że do końca 2008 r. powinien zostać rozwiązany problem braku mieszkań dla mundurowych. Obecnie ok. 12 tyś. żołnierzy mieszka kątem u rodziny, w internatach lub w wynajętych przez armię mieszkaniach.

Odprawa mieszkaniowa w miejsce ekwiwalentu

 Jedną z kluczowych zmian od l lipca br. jest zastąpienie ekwiwalentu pieniężnego, w zamian za rezygnację z kwatery, odprawą mieszkaniową. Każdy żołnierz, niezależnie od miejsca pełnienia służby, po jej zakończeniu dostanie odprawę w jednakowej wysokości. To odróżnia ją od dotychczasowego ekwiwalentu, którego wysokość była ściśle powiązana ze średnią ceną l mkw. w miejscowości, w której lokal był położony. Im większe miasto, tym wyższy był ekwiwalent. Na przykład w Warszawie średnia cena metra kwadratowego to 2,7 tyś., a w Ciachanowie 800 zł. Dla­tego wysokość ekwiwalentu w Ciechanowie (przy takiej samej normie mieszkaniowej) była ponad trzykrotnie niższa.

 Wysokość odprawy mieszkaniowej, podob­nie jak ekwiwalentu, zależeć będzie od liczby norm, które przysługują żołnierzowi.
Norma oznacza osobę w rodzinie, ale bez dzieci, które ukończyły 25 lat lub wcześniej zawarły związek małżeński. Dodatkową normę można otrzymać za stopień oraz na członka rodziny ze względu na stan jego zdrowia, np. na chore dziecko przysługują dwie normy.

Wysokość odprawy mieszkaniowej

Odprawa mieszkaniowa będzie wynosić 3 proc. wartości przysługującego lokalu mieszkalnego za każdy rok podlegający zaliczeniu do wysługi lat. Nie może jednak być niższa niż 45 proc. oraz wyższa niż 80 proc. wartości przysługującego lokalu.

Wartość  przysługującego lokalu należy wyliczyć w sposób następujący: cena mkw. uśredniona dla całej Polski (według  wstępnych   wyliczeń   WAM będzie to ok. 2,5 tyś. zł) x wskaźnik 1,45   x   maksymalna   powierzchnia użytkowa  podstawowa  przypadająca na jedną normę (czyli od  7  do   10 mkw. x ilość  norm  przysługujących żołnierzowi).

Na odprawę nie mogą liczyć osoby, które:

» otrzymały ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z osobnej kwatery stałej, wypłacony na podstawie przepisów
   obowiązujących do dnia 30 czerwca 2004 r.,

» nabyły mieszkania od  Skarbu  Państwa, Agencji lub jednostki samorządu terytorialnego, z bonifikatą lub z
   uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia,

» otrzymały   pomoc   finansową   wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. (z pewnymi wyjątkami),

»  nabyły od Agencji własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego. Odprawy nie należą się obecnym
   emerytom wojskowym. Zachowają oni dotychczasowe uprawnienia do ekwiwalentu lub wykupienia mieszkania.

WARTO WIEDZIEĆ

 Odprawa mieszkaniowa będzie przysługiwała tylko w przypadku zwalniania lokalu niezbędnego na zakwaterowanie kadr (lokalu w tzw. zasobie wyłączonym ze sprzedaży), czyli kwatery. W sytuacji, gdy lokal nie będzie posiadał statusu kwatery, bo np. zostanie przekazany przez Wojskową Agencję Mieszkaniową gminie, odprawa nie będzie przysługiwać. Żołnierz w tym przypadku będzie mógł mieszkanie wykupić.

Termin wypłaty odprawy

Odprawa będzie wypłacona  najpóźniej w terminie 30 dni od dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej (zaliczka w wysokości połowy wyliczonej odprawy może być wypłacona zaraz po uprawomocnieniu się decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego).

Nowela przewiduje także zastępcze formy realizowania odprawy mieszkaniowej poprzez: możliwość odpłatnego nabycia własności działki z oferty Agencji o wartości 130 proc. należnej odprawy; uzyskania lokalu zamiennego; nieodpłatnego nabycia własności innego lokalu mieszkalnego, nie będącego lokalem zamiennym, jeżeli Agencja posiada taki lokal w swoich zasobach.

WARTO WIEDZIEĆ

Kwoty wypłacone z tytułu odprawy mieszkaniowej są wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych.

Odprawa dla rodziny zmarłego żołnierza

W przypadku śmierci żołnierza służby sta­łej odprawę mieszkaniową oblicza się, przyjmując wysługę lat, ustaloną na dzień jego śmierci, i wypłaca wspólnie zamieszkałym: małżonkowi, zstępnym, wstępnym, osobom przysposobionym i osobom przysposabiającym, w wysokości nie niższej niż 45 proc. wartości przysługującego lokalu mieszkalnego.

Rodzina zmarłego może skorzystać także z zastępczych (wymienionych wyżej) form realizowania odprawy.
Osoby uprawnione muszą zdawać sobie sprawę z tego, że po otrzymaniu odprawy lokal trzeba zwolnić. Jeśli zaś mieszkanie nie jest wyłączone z prywatyzacji, rodzina ma do wyboru: wykupić je albo mieszkać na dotychczasowych zasadach. Nikt ich z lokalu nie wyrzuci.

Czynsze po nowemu

Nowelizacja wprowadza także zmiany w płatnościach czynszów wojskowych. Maksymalna stawka czynszu nie będzie mogła przekroczyć 3 proc. wartości odtworzeniowej lokalu w skali rocznej. Jeżeli jednak mieszkanie wojskowe znajduje się w budynku wspólnoty czy spółdzielni, która ustali wyższy czynsz, to żołnierz będzie płacił tyle, ile zdecydowała wspólnota. W tym wypadku czynsz może przekroczyć owe 3 proc. wartości.

Obecnie czynsze w wojskowych mieszkaniach wynoszą od l zł do 6,50 zł za mkw.

W kwaterach koszty opłat za używanie lokalu i koszty energii cieplnej, obliczonej na podstawie norm technicznych, potrzebnej do ogrzania mieszkań w budynku, w przeliczeniu na powierzchnię użytkową mieszkania, nie będą mogły przekraczać 4,8 proc. wartości odtworzeniowej w skali rocznej. Agencja ma prawo pobierać zaliczki na opłaty pośrednie.

Powrót do ryczałtu remontowego

Powraca ryczałt remontowy. Żołnierz służby stałej, obejmujący lokal mieszkalny na podstawie decyzji o prawie zamieszkiwania przed jego zasiedleniem, otrzyma ryczałt, jeżeli od dnia wybudowania lub remontu lokalu mieszkalnego upłynął więcej niż jeden rok i lokal był zamieszkiwany przez inną osobę. Wysokość ryczałtu remontowego, za każdy rok zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym przez poprzednią osobę, jest iloczynem powierzchni użytkowej lokalu i 1/160 wartości lokalu (wyliczanej tak samo, jak dla potrzeb obliczenia wysokości od­prawy mieszkaniowej).

Ryczałt remontowy wypłacany w pierwszych 3 latach od dnia wybudowania lub remontu lokalu mieszkalnego będzie wypłacany w wysokości należnej za jeden rok.

WARTO WIEDZIEĆ

 Żołnierze, którzy do 30 czerwca tego roku złożyli wnioski o wypłatę ekwiwalentu i czekają na jego wypłatę, mogą do 30 września br. zrezygnować z prawa do ekwiwalentu na rzecz odprawy mieszkaniowej.

Zamiana lokalu

Od l lipca br. pojawi się możliwość zamiany mieszkania wojskowego. Dyrektor oddziału regionalnego (od l lipca zastąpią oddziały rejonowe i terenowe) będzie mógł przyznać żołnierzowi lokal o 10 mkw. większy od tego, który mu się należy, albo też przenieść go do mniejszego. Dziś nie ma takiej możliwości, choćby żołnierz o to prosił.

Wykup mieszkań wojskowych                     [Do góry]

Założeniem nowelizacji ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw, dokonanej
16 kwietnia br., było zapewnienie możliwości sprzedaży tylko takich wojskowych lokali mieszkalnych, które zostały uznane za zbędne na zakwaterowanie żołnierzy.

Sprzedaży nie podlegają następujące lokale mieszkalne:

» znajdujące się w budynkach oddanych do użytku po dniu 31 grudnia 2003 r. (takie lokale mogą zostać zbyte tylko w
   szczególnych przypadkach po uzyskaniu zgody ministra obrony narodowej),

» kwatery,

» kwatery funkcyjne,

» kwatery zastępcze.

Inne lokale mieszkalne mogą nabyć osoby posiadające tytuł prawny do zamieszkiwania w danym lokalu, czyli przede wszystkim zamieszkujące w nim na podstawie decyzji o prawie zamieszkiwania czy umowy najmu. Mieszkanie może zostać sprzedane tylko wówczas, gdy uwzględniono je w rocznym planie sprzedaży ustalanym przez dyrektora oddziału regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Sprzedaż lokalu mieszkalnego następuje na pisemny wniosek osoby uprawnionej, dokonuje jej w drodze umowy dyrektor oddziału regionalnego WAM.

Sprzedaż z bonifikatą

  Sprzedaż lokalu następuje na podstawie ceny rynkowej mieszkania. Rzeczoznawca majątkowy dokonuje wyceny wartości rynkowej lokalu, a także wartości prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego, o ile WAM posiada takie prawo do ułamkowej części gruntu przypadającej na dany lokal. Przy wycenie lokalu nie uwzględnia się wartości ulepszeń dokonanych przez nabywcę np. nakładów, jakie mieszkający w mieszka­niu żołnierz poniósł na szafy wnękowe. Tak wyliczoną cenę mieszkania pomniejsza się o  95 proc. dla następujących osób:

» żołnierzy służby stałej, którzy nabyli prawo do emerytury wojskowej,

» żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej na skutek wypowiedzenia stosunku służbowego przez organ wojskowy lub upływu okresu pozostawania w rezerwie kadrowej,

» emerytów wojskowych,

» osób uprawnionych do wojskowej renty inwalidzkiej,

» członków rodziny, którzy wspólnie zamieszkiwali z żołnierzem, emerytem wojskowym lub rencistą wojskowym w dniu jego śmierci. Uprawnienie to przysługuje: małżonkowi, dzieciom własnym, przysposobionym oraz przyjętym na wychowanie na podstawie orzeczenia sądu opiekuńczego, a także dzieciom małżonka. Dzieci mogą wykupić mieszkanie zakładowe do czasu zawarcia związku małżeńskiego, nie dłużej jednak niż do dnia ukończenia przez nie 25 lat (chyba że przed tym dniem stały się niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji i nie zawarły związku małżeńskiego). Innym osobom przysługuje 90-proc. bonifikata.

Warto wiedzieć, że te pomniejszenia nie obejmują nakładów przypadających na lokal mieszkalny, jakie w ciągu 3 lat przed dniem sprzedaży WAM poniosła na modernizację budynku, w którym położony jest lokal. Do sprzedaży mieszkań „wojskowych" nie stosuje się również pomniejszeń przewidzianych w ustawie o gospodarce nieruchomościami i ustawie o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.

W nowelizacji zrezygnowano więc z dotychczas stosowanego rozwiązania, zgodnie z którym pomniejszenie ceny mieszkania zależało od czasu zajmowania lokalu i wysługi lat, od której uzależniona była wysokość uposażenia według stopnia wojskowego.

Cena gruntu bez obniżek

W ustawie wyraźnie zapisano, że bonifikat nie stosuje się do prawa własności lub użytkowania wieczystego ułamkowej części gruntu przypadającej na sprzedawany lokal mieszkalny, jeśli takie prawo przysługuje WAM. Dotychczas niektóre osoby, które wykupywały grunt jako użytkowanie wieczyste, mogły skorzystać ze zniżek. Pełną cenę rynkową gruntu płacili tylko ci, którzy nabywali grunt na własność. Powodowało to nierówne traktowanie prawa własności i użytkowania w kwestii bonifikat stosowanych przy wykupie mieszkania wojskowego. Wykup użytkowania wieczystego był bardziej opłacalny, gdyż samo prawo było tańsze, a opłaty za nie rozłożone na lata użytkowania. Za własność trzeba było zapłacić jednorazowo pełną cenę rynkową. Tymczasem osoby wykupujące mieszkania nie mają przecież prawa wyboru, czy wolą wykupić własność, czy użytkowanie.

Od l lipca br. obniżki ceny gruntu nie mogą być stosowane zarówno wówczas, gdy sprzedawana jest własność gruntu, jak i użytkowanie wieczyste. W przypadku płacenia za grunt pełnej ceny rynkowej zdarza się, że cena gruntu bywa kilkakrotnie wyższa od pomniejszonej ceny mieszkania.

Koszty uiszczane za lokal

Osoba uprawniona do wykupu mieszkania powinna wraz z wnioskiem o sprzedaż lokalu wnieść zryczałtowane koszty przygotowania nieruchomości do sprzedaży. Przygotowanie do sprzedaży polega na dokonaniu geodezyjnego rozgraniczenia nieruchomości,
a także wycenie wartości kwater i gruntu. Zryczałtowane koszty oblicza się na podstawie średnich kosztów poniesionych w agencji w ub.r. Nabywca lokalu ponosi również koszty związane z zawarciem aktu notarialnego.

Na wniosek nabywcy należność z tytułu sprzedaży mieszkania może zostać rozłożona na raty. Pierwszą ratę w wysokości 10 proc. na­leżności wnosi się przed zawarciem umowy notarialnej, natomiast pozostałe raty można rozłożyć na okres do 5 lat.
 Raty są oprocentowane w wysokości 5 proc. w stosunku rocznym od kwoty pozostałej do spłaty. Wierzytelność WAM z tytułu spłat podlega zabezpieczeniu, w szczególności zabezpieczeniu hipotecznemu na sprzedawanym lokalu mieszkalnym.

W sprawach nieuregulowanych w ustawie o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych dotyczących sprzedaży lokali stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. 

Słowniczek:

»kwatera - lokal mieszkalny przeznaczony wyłącznie na zakwaterowanie żołnierzy służby stałej,

» kwatera funkcyjna - lokal mieszkalny przeznaczony na zakwaterowanie żołnierzy zajmujących określone stanowisko kierownicze,

» kwatera zastępcza - lokal mieszkalny, którego podstawowa powierzchnia użytkowa jest mniejsza od minimalnej normy tej powierzchni przysługującej żołnierzowi służby stałej,

» żołnierz służby stałej - żołnierz zawodowy, pełniący zawodową służbę wojskową na podstawie kontraktu na pełnienie służby stałej. 

Doskonalenie zawodowe żołnierzy                                 [Do góry]

Nowe przepisy, które zaczną obowiązywać od jutra, nie ograniczają prawa żołnierzy zawodowych do nauki. Zmieniły się natomiast zasady udzielania pomocy w przypadku pobierania nauki poza siłami zbrojnymi.

Nauka poza siłami zbrojnymi

Żołnierz zawodowy może pobierać naukę, jeżeli nie koliduje to z wykonywaniem przez niego zadań służbowych.
O fakcie pobierania nauki musi poinformować na piśmie dowódcę jednostki wojskowej, w której zajmuje stanowisko służbowe. Jednak o udzielenie pomocy w związku z pobieraniem tej nauki może ubiegać się jedynie w przypadku, gdy wybrany kierunek i jego poziom są zbieżne z kwalifikacjami wymaganymi na zajmowanym lub prognozowanym stanowisku.

Pomoc tylko na wniosek

 Żołnierz, który chce uzyskać pomoc na dokształcanie w systemie szkolnictwa cywilnego, powinien złożyć stosowny wniosek do organu uprawnionego do wyznaczenia go na wyższe od zajmowanego stanowisko służbowe, wskazując w nim, z jakiej formy pomocy chciałby skorzystać. Do wniosku musi dołączyć następujące dokumenty: zaświadczenie szkoły (uczelni) o pobieraniu nauki oraz informację, w której należy wskazać:

» nazwę i rodzaj szkoły (w przypadku studiów wyższych - kierunek),

» rodzaj i formę pobierania nauki,

» terminy i miejsce odbywania zajęć,

» planowany termin ukończenia nauki,

» kwalifikacje (tytuły), które uzyskuje się po ukończeniu nauki. Żołnierz, który podjął naukę poza siłami zbrojnymi, może uzyskać  pomoc finansową (zwrot czesnego i kosztów przejazdu) oraz urlop szkoleniowy (w decyzji przyznającej pomoc określana jest jej forma).   Ponadto dowódca jednostki wojskowej (w tej sprawie nie jest wydawana decyzja) może zmniejszyć żołnierzowi podnoszącemu swoje   kwalifikacje liczbę służb dyżurnych, wyjazdów służbowych oraz ograniczyć zlecanie zadań dodatkowych.

Na wniosek dowódcy jednostki wojskowej, w której służy żołnierz pobierający naukę, w każdym czasie może zostać wstrzymana decyzja o przyznaniu pomocy, jeżeli temu żołnierzowi obniżono ocenę z wywiązywania się z obowiązków służbowych. Dowódca określa również, na podstawie zaświadczenia organizatora szkolenia lub uczelni, wysokość zwrotu kosztów odbywania nauki, a także sposób i termin przekazania tych środków żołnierzowi lub organowi organizującemu naukę. Ponadto zwrot opłaty za naukę (czesnego), gdy trwa ona dłużej niż 6 miesięcy i opłacana jest okresowo, np. co semestr, następuje po zaliczeniu przez żołnierza zawodowego semestru lub roku nauki i przedstawieniu dowódcy jednostki zaświadczenia potwierdzającego ten fakt.

Jeżeli poziom i kierunek nauki podjętej przez żołnierza nie są zbieżne z kwalifikacyjnymi wymaganiami na zajmowanym lub prognozowanym stanowisku, uprawniony organ nie udzieli pomocy na naukę. W takim przypadku musi wskazać przyczynę odmowy. Ponadto mimo spełniania podstawowego warunku do uzyskania pomocy, uprawniony organ może odmówić jej udzielenia z powodu braku środków finansowych lub gdy uzna, że istnieje możliwość pobierania nauki w ramach szkolnictwa wojskowego.

Nauka na podstawie skierowania

Żołnierz zawodowy może zostać skierowany na studia lub kurs, jeżeli ich ukończenie jest niezbędne do objęcia stanowiska przewidzianego dla niego w indywidualnej prognozie przebiegu służby wojskowej lub na studia i kursy niezwiązane z wyznaczeniem na wyższe stanowisko służbowe.

Na podstawie skierowania żołnierz zawodowy może odbyć:

» studia lub naukę w wyższej szkole wojskowej,

» studia lub naukę w wyższej szkole niewojskowej,

» staż naukowy w kraju lub za granicą,

» kurs w kraju lub za granicą.

Żołnierzowi zawodowemu, który podjął naukę na podstawie skierowania w kraju, przysługuje uposażenie  zasadnicze   wraz z dodatkami o charakterze stałym, należne na stanowisku służbowym, zajmowanym bezpośrednio przed skierowaniem, z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian mających wpływ na prawo do uposażenia lub jego wysokość. Natomiast żołnierzowi zawodowemu, który na podstawie skierowania odbywa studia lub naukę w szkole wojskowej albo niewojskowej, staż naukowy lub kurs za granicą, mogą być dodatkowo przyznane:

» stypendium miesięczne na pokrycie kosz­tów utrzymania za granicą,

» zwrot kosztów zakwaterowania,

» jednorazowy zwrot uzasadnionych wydatków rzeczowych związanych z przygotowaniem pracy dyplomowej, doktorskiej lub habilitacyjnej,

» zwrot kosztów przejazdów i dojazdów,

» zwrot opłat wizowych.

Żołnierzowi zawodowemu podnoszącemu kwalifikacje na podstawie skierowania przysługuje również urlop szkoleniowy w odpowiednim do formy nauki wymiarze. 

Urlop szkoleniowy

 Wymiar urlopu zależy od formy kształcenia (do jego wymiaru nie wlicza się dni ustawowo wolnych od pracy). Jest on udzielany na udział w zajęciach obowiązkowych, przygotowanie się i złożenie egzaminów, przygotowanie pracy dyplomowej, przygotowanie i złożenie egzaminu dyplomowego oraz na naukę własną. Urlop może być udzielony jednorazowo lub w częściach, w okresie danego roku szkolnego, a w uzasadnionych przypadkach na wniosek żołnierza przedłużony przez dowódcę jednostki.
Jeżeli żołnierz nie zaliczy klasy, roku lub semestru nauki z powodu choroby lub innych przyczyn uznanych za usprawiedliwione przez dowódcę jednostki, przysługuje mu ponownie prawo do urlopu szkoleniowego. Natomiast w przypadku powtarzania klasy, roku lub semestru z przyczyn zawinionych przez żołnierza może on zostać zwolniony z zajęć służbowych tylko na czas niezbędny do złożenia egzaminu lub kolokwium.

 Zwrot kosztów nauki

W określonych przypadkach żołnierze, którzy pobierali naukę w czasie czynnej służby wojskowej, zobowiązani będą do zwrotu zwaloryzowanej na dzień zwolnienia ze służby równowartości kosztów ich kształcenia poniesionych przez organy wojskowe. Zwrot kosztów będzie następował, jeżeli żołnierz wypowie stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej lub zostanie zwolniony ze służby (do zwrotu kosztów z powodu zwolnienia zobowiązani są żołnierze zawodowi będący absolwentami szkoły wojskowej i żołnierze pobierający naukę na podstawie skierowania) w określonym czasie od ukończeniu nauki.

Decyzję ustalającą wysokość kwoty do zwrotu wydaje dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni zawodową służbę wojskową. Może on również odroczyć termin zwrotu lub rozłożyć zapłatę kosztów na raty.
 Zwrot kosztów następuje w wysokości proporcjonalnej do czasu zawodowej służby wojskowej, jaki żołnierzowi zawodowemu pozostał do odbycia. Koszty nauki należy zwrócić w ciągu 60 dni od dnia. w którym decyzja wymiarowa stała się ostateczna
(od decyzji dowódcy można wnieść odwołanie do organu wyższego stopnia).

Natomiast w szczególnie uzasadnionych przypadkach, np. ze względu na trudną sytuację rodzinną lub materialną żołnierza, minister obrony narodowej może go zwolnić z obowiązku zwrotu kosztów w całości lub w części.

Misje zagraniczne                        [Do góry]

  O użyciu jednostek wojskowych poza granicami państwa decyduje w drodze postanowienia prezydent Polski, na wniosek albo całej Rady Ministrów, albo premiera. W ramach Polskich Sił Zbrojnych użytych za granicą mogą się znaleźć zarówno żołnierze zawodowi, jak i niezawodowi.

Decyzje w sprawie wysłania naszych wojsk w różne zapalne obszary świata podejmuje się z różnych względów, np. z uwagi na bezpieczeństwo czy też w interesie polityki międzynarodowej. Wojsk polskich za granicą można użyć tylko w określonych okolicznościach, tj. do udziału w: konflikcie zbrojnym lub dla wzmocnienia sił naszego państwa albo państw sojuszniczych, do misji pokojowej oraz akcji zapobieżenia aktom terroryzmu lub ich skutkom.

O użyciu jednostek wojskowych poza granicami państwa decyduje w drodze postanowienia prezydent Polski na wniosek albo całej Rady Ministrów, albo premiera. Rada Ministrów może wnioskować o użyciu Wojska Polskiego w konflikcie zbrojnym lub dla wzmocnienia sił naszego państwa albo państw sojuszniczych oraz w celu udziału w misji pokojowej. Z kolei sam premier może wnioskować o użyciu wojska w akcji zapobieżenia aktom terroryzmu lub ich skutkom.

Niewiele do powiedzenia w sprawie wysłania Wojska Polskiego za granicę ma parlament, gdyż o podjętym postanowieniu w tej sprawie prezydent ma jedynie niezwłocznie informować marszałków Sejmu i Senatu. W postanowieniu o użyciu jednostek wojskowych poza granicami państwa określony musi być m.in. cel skierowania jednostek wojskowych, zakres ich zadań oraz obszar działania.

W ramach Polskich Sił Zbrojnych użytych za granicą mogą się znaleźć zarówno żołnierze zawodowi, jak i niezawodowi. Zgoda żołnierza zawodowego nie jest wymagana w przypadku kierowania poza granice państwa jednostek wojskowych wydzielonych z Sił Zbrojnych, m.in. w celu udziału w: konflikcie zbrojnym lub dla wzmocnienia sił państwa albo państw sojuszniczych, misji pokojowej oraz akcji zapobieżenia aktom terroryzmu lub ich skutkom.

Żołnierze wyznaczeni do pełnienia służby poza granicami państwa w składzie polskich kontyngentów wojskowych wydzielonych z Sil Zbrojnych RP do operacji wojskowych organizacji międzynarodowych i sił wielonarodowych, przez cały czas pełnienia służby poza granicami państwa otrzymują uposażenie i inne należności pieniężne, przysługujące im z tytułu pełnienia czynnej służby wojskowej w kraju, z uwzględnieniem powstałych w tym czasie zmian mających wpływ na ich wysokość. Ponadto żołnierzom od dnia przekroczenia granicy państwowej do dnia przekroczenia tej granicy w drodze powrotnej przysługuje, m.in. w związku z ryzykiem związanym z misjami poza granicami kraju, dodatek zagraniczny.

Referendum w sprawie misji zagranicznych 

Referendum w sprawie wysłania lub wycofania polskich wojsk wysłanych za granicę może być przeprowadzone,
jeśli zostanie ono zarządzone np. przez Sejm. Referendum ogólnokrajowe może być przeprowadzone w sprawach o szczególnym znaczeniu dla państwa. Referendum ogólnokrajowe ma prawo zarządzić Sejm bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów lub prezydent Rzeczypospolitej za zgodą Senatu, wyrażoną bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby senatorów. Wynik referendum jest wiążący, jeżeli wzięła w nim udział więcej niż połowa uprawnionych do głosowania. Ważność referendum ogólnokrajowego stwierdza Sąd Najwyższy.

Do góry