Jesteśmy na Facebooku

NEWS:  29.05.2009  Tekst: Andrzej Chmielewski

Powietrzna bitwa nad Międzyrzeczem

Language  Version
Sprache Version

 
69 Rocznica Bitwy powietrznej nad Międzyrzeczem

 W tym roku mija 65 rocznica wielkiej powietrznej bitwy nad Międzyrzeczem. W Zielone Świątki 29 maj 1944 roku niebo nad Międzyrzeczem stało się świadkiem walk powietrznych między niemieckimi i amerykańskimi samolotami.

29 maja 1944 roku z kilku lotnisk w Anglii wystartowało prawie 1000 ciężkich bombowców oraz  ponad 600 myśliwców eskortujących 8 Armii Powietrznej Stanów Zjednoczonych z misją zbombardowania kilkunastu różnych celów na terenie Niemiec i w okupowanej Europie.

  Foto:  powiększ

Celem bombardowań było zniszczenie sprawnego jeszcze przemysłu zbrojeniowego i 69 Rocznica Bitwy powietrznej nad Międzyrzeczemzakładów produkujących surowce strategiczne, niezbędne w dalszym prowadzeniu wojny przez Niemcy. Bombardowania nie omijały obiektów cywilnych co miało znaczenie psychologiczne łamiąc wśród Niemców wiarę w zwycięstwo III Rzeszy.

 

70 Rocznica ... - klik

Zobacz obraz - klik

224 samolotów z 2. oraz 3. Dywizji zaatakowały zakłady chemiczne w Policach, a 9 samolotów zbombardowało wyrzutnie rakiet V-3 w Międzyzdrojach. W tym samym dniu bombowce Boening B-17 G „Latające Fortece” z 1. Dywizji. Grupa 91 fortec bombardowała wytwórnie lotnicze Focke – Wulfa i pobliskie lotnisko na Krzesinach pod Poznaniem, 58 innych zbombardowało sam Poznań, 52 poleciały nad Żary, 48 do Cottbus, 19 nad Piłę.

69 Rocznica Bitwy powietrznej nad MiędzyrzeczemNalot na Poznań trwał 25 minut, na miasto zrzucono 430 bomb burzących i 550 zapalających. W celu ostrzeżenia ludności polskiej samoloty zrzucały też ulotki w języku polskim: Wzywamy was do chronienia się podczas nalotów! Ochraniajcie wasze życie! Chrońcie wasze rodziny! Z ogłoszeniem alarmu stosujcie wszystkie środki ostrożności! ŻYCIE WASZE JEST KONIECZNE DLA ODBUDOWY WOLNEJ POLSKI! 

  Po osiągnięciu celów samoloty nie kierowały się bezpośrednio na zachód, lecz obierały kurs na północ. Większość z maszyn biorących udział w nalotach przekroczyła brzeg Bałtyku i udało się do baz w Anglii. Bombowce były osłaniane między innymi przez myśliwce P-51 Mustang, lecz ogień z dział przeciwlotniczych i ataki myśliwców niemieckich nad Niemcami, Wielkopolską oraz Pomorzem spowodowały, że kilkanaście samolotów 8. Armii nie powróciło do bazy. Największe straty poniosła 1 Dywizja Bombowców, która strąciła 8 samolotów, 3 z nich wchodziły w skład  305 Grupy Bombowej, która bombardowała fabrykę lotniczą Focke Wulfa w Cottbus. Powracającą grupę samolotów nad Międzyrzeczem zaatakowały niemieckie myśliwce (Focke Wulf 190), wywiązała się zaciekła bitwa, Niemcom udało się zestrzelić dwie amerykańskie „Latające Fortece”. Jedna maszyna spadła w lesie koło wsi Janowo, jeden lotnik z 10 osobowej załogi zginął, pozostali zostali schwytani przez Niemców. Drugi samolot spadł między Przytoczną a Wierzbnem, załogę  także pojmano. Ten sukces Niemcy okupili dużymi stratami - 8 niemieckich myśliwców zostało strąconych, z których tylko trzech pilotów przeżyło. Między innymi jeden samolot awaryjnie wylądował za jednostka wojskową 69 Rocznica Bitwy powietrznej nad Międzyrzeczemna tzw. „drodze czołgowej”. Samoloty niemieckie spadły w różnych miejscach w okolicach Szumiacej – Międzyrzecza – Popowa. Pomimo wszystko lokalna prasa Niemiecka pisała o tej bitwie w kategoriach sukcesu a schwytanych amerykańskich lotników pokazywano okolicznym mieszkańcom.

Te wydarzenia tak wspomina były robotnik przymusowy z Popowa Stanisław Socha: „ ... To było około południa 29 maja 1944 roku. Wysoko na niebie widziałem wolno lecącą dużą grupę bombowców amerykańskich, były tak wysoko, że widać było tylko punkty na pogodnym niebie. Te bombowce były pod eskortą myśliwców. Całą tą grupę zaatakowały samoloty niemieckie, wywiązała się bitwa, która toczyła się na niebie na dużej przestrzeni. Nagle zobaczyłem jak od strony jeziora Głębokiego nisko nad lasem leci niemiecki samolot, ścigany przez myśliwiec amerykański. Ze ściganej maszyny zaczął wydobywać się ogień i czarny dym, samolot obniżył lot zahaczył o czubki trzech sosen i runął na ziemie, ale tak, że się jeszcze odbił od ziemi. Ten samolot rozleciał się na części, jak później widziałem, silnik leżał może nawet kilometr od miejsca upadku, pilot około 30 metrów od szczątków samolotu. .... Zaraz wszyscy polecieli tam  zobaczyć co się stało. Ale Niemcy jak zorientowali się, że to ich samolot, zaraz większość ludzi zawrócili. Mnie razem z przyszłym teściem wysłał tam sołtys. Pojechaliśmy furmanką po tego zabitego. Jak zajechaliśmy 69 Rocznica Bitwy powietrznej nad Międzyrzeczemzobaczyliśmy leżącego na polu martwego pilota. To był młodziutki chłopak. Włożyliśmy go na wóz i zawieźliśmy do kostnicy w Popowie. Później przyjechali po niego jego rodzice i zabrali go. Po tej  katastrofie Niemcy wysłali miejscowych robotników przymusowych, w to miejsce żeby  pozbierali w kosze po ziemniakach amunicję z tego samolotu. Też zbierałem tą amunicję, to były części porozrywanej taśmy po 3 – 5 pocisków razem w taśmie leżały w kartoflisku. ...”

   Szerzej o tej bitwie powietrznej (mam nadzieje), będzie można przeczytać w książce nad którą obecnie pracujemy wspólnie z Marcinem Dziewą. Nadal jednak zbieramy materiały do tej publikacji i cały czas poszukujemy świadków tych wydarzeń. Informacje na temat wydarzeń z Zielonych Świątków 1944 roku, można przesyłać na email: wydawnictwo.literat@wp.pl lub w języku niemieckim email: pilot05@op.pl .  

 
 

Informacja uzyskana na
podstawie badań
prowadzonych w 2011 roku

 

        Jedna maszyna spadła w lesie koło wsi Janowo,  jeden lotnik z
10 osobowej załogi zginął, pozostali zostali schwytani przez Niemców.

( Pomimo relacji wielu świadków wskazujących tą wersję. Badania archiwów amerykańskich przeprowadzone w 2011 roku przez Marcina Dziewe wykazały, że śmierć poniósł lotnik z załogi drugiego B 17,  który rozbił się w okolicach Przytocznej )

 

obraz

69 Rocznica Bitwy powietrznej nad Międzyrzeczem

 Autor: Andrzej Chmielewski

 

Upamiętniając te wydarzenia, artysta malarz Marek Dziewa namalował obraz olejny, przedstawiający scenę walki nad Międzyrzeczem.

[ kliknij na obraz żeby powiększyć ]

29 Maj 1944 - bitwa nad Międzyrzeczem
Autor: Marek DZIEWA



 

69 Rocznica Bitwy powietrznej nad Międzyrzeczem 69 Rocznica Bitwy powietrznej nad Międzyrzeczem 69 Rocznica Bitwy powietrznej nad Międzyrzeczem 69 Rocznica Bitwy powietrznej nad Międzyrzeczem 69 Rocznica Bitwy powietrznej nad Międzyrzeczem 69 Rocznica Bitwy powietrznej nad Międzyrzeczem

 

do góry
 

do góry