 W
1428 roku Król Władysław Jagiełło na prośbę starosty babimojskiego Piotra Korzboka wydał przywilej lokacyjny. Lokacja
została potwierdzona w 1603 roku przez króla Zygmunta III Wazę.
Ekonomiczną podstawą Brójec było rolnictwo i rzemiosło, zwłaszcza
sukiennictwo, rozwijające się tu od początku XVII wieku. Prawa
miejskie Brójce utraciły w 1945 roku. Zachowało się
pierwotne rozplanowanie miasteczka, obejmujące duży, prostokątny
Rynek oraz wychodzące po jednej z każdego narożnika ulice.
Przelotowy trakt komunikacyjny przecinał plac rynkowy po przekątnej.
Zabudowa stanowi ciekawy przykład budownictwa małomiasteczkowego.
Przy rynku, a także przy odchodzących od niego ulicach zachowało się
wiele domów z końca XVIII wieku i z pierwszej połowy XIX wieku.
Są to budynki murowane lub szachulcowe, parterowe, rzadziej
piętrowe , nakryte dachami dwuspadowymi lub mansardowymi.
Nieopodal Rynku znajdują się dwa neogotyckie kościoły. Pierwszy z
nich, zbudowany pod koniec XIX lub na początku XX wieku,
noszący obecnie wezwanie Imienia Św. Michała, był
pierwotnie kościołem ewangelickim.
Druga, nieco mniejsza
świątynia p.w. Najświętszej Marii Panny powstała w latach 1859 - 1860. Oba kościoły
wzniesione zostały na rzucie prostokątów, z węższymi, niższymi,
zamkniętymi wielobocznie prezbiteriami oraz monumentalnymi wieżami,
zwieńczonymi strzelistymi, ostrosłupowymi hełmami. Ich ściany
oblicowane zostały czerwoną cegłą. Bardziej okazale prezentuje
się kościół poprotestancki. Jego elewacje zdobią ostrołukowe,
tynkowane blendy. Taki sam kształt posiadają okna; niektóre z
nich wypełnione są witrażami figuralnymi, na przykład w prezbiterium
znajduje się witraż przedstawiający scenę Wniebwstapienia. W
kościele p.w. Najświętszej Marii Panny zachował się natomiast barokowy ołtarz z 1709 roku,
przeniesiony tu ze spalonej w 1807 roku wcześniejszej świątyni
katolickiej. W 1940 roku utworzono w lesie, przy drodze prowadzącej ze
Świebodzina do Brójec, żydowski obóz pracy. Przybywało tu
stale dwustu Żydów z getta łódzkiego, zatrudnionych przy budowie
autostrady. Kiedy wywieziono ich w 1942 roku, zaczęto
sprowadzać robotników cudzoziemskich: Polaków, Francuzów, Belgów,
Czechów, Rosjan, Greków, Holendrów, Jugosławian, a w końcu 1944 roku
małe dzieci, przywiezione z powstania warszawskiego.
Na otoczonej drutami kolczastymi przestrzeni o wymiarach 120 na 150 m stały
w szeregu baraki o rozmiarach 5m na 5m; przebywało w nich każdorazowo około
sześćdziesięciu osób. Zostały zniszczone w 1945 roku w czasie likwidacji
obozu. |