Międzyrzecz - Okoliczne miejscowości - opis i historia

Dąbrówka Wlkp.

www.miedzyrzecz.biz

Dąbrówka Wielkopolska, Województwo Lubuskie, Polska

Podstawowe wiadomości o miejscowości:

Dąbrówka Wielkopolska: ( Merica, Dammere, Gross Dammer, Dąbrówka Wielka), ZG, gmina Zbąszynek, wieś położona przy drodze ze Zbąszynka do Międzyrzecza, 3 km na północ od Zbąszynka. Miejscowość o średniowiecznej metryce, wzmiankowana w 1253 roku.

Dąbrówka Wielkopolska, Województwo Lubuskie, PolskaBarokowy kościół p.w. Św. Jakuba zbudowany został w miejscu wcześniejszej, drewnianej świątyni, spalonej w 1660 roku. W XVIII wieku budynek został przebudowany i rozbudowany (do nawy od strony północnej dostawiono kaplicę). Kolejna przebudowa miała miejsce w latach 1979 – 1980. Murowana z cegły świątynia wzniesiona została na rzucie kwadratu, z zamkniętym półkoliście prezbiterium od strony wschodniej. Przy prezbiterium od północy znajduje się zakrystia, przy nawie – wspomniana wyżej kaplica. Dąbrówka Wielkopolska, Województwo Lubuskie, PolskaWnętrze Dąbrówka Wielkopolska, Województwo Lubuskie, Polskakościoła nakryte jest stropem, kaplica – sklepieniem żaglastym, zakrystia zaś – sklepieniem krzyżowym. Zachodnią elewację nawy i północną elewację kaplicy wieńczą barokowe szczyty.
We wnętrzu kaplicy zachował się barokowy ołtarz. W pobliżu kościoła znajduje się dziewiętnastowieczna dzwonnica nakryta gontowym dachem.

 
  W Dąbrówce Wlkp. zachował się także neorenesansowy pałac, wzniesiony w latach 1856 – 1859 dla barona von Schwarzenau, ówczesnego Dąbrówka Wielkopolska, Województwo Lubuskie, Polskawłaściciela wsi. Autorem projektu był znany niemiecki architekt Fryderyk August Stüler. Okazała bryła pałacu z czterema narożnymi wieżami, nakryta wysokim dwuspadowym dachem z ozdobną wystawką centralną, w sposób swobodny przetwarza popularny w okresie renesansu typ rezydencji, nawiązującej jeszcze do średniowiecznej architektury obronnej.
Do pałacu, usytuowanego między stawem i parkiem, prowadzi umieszczone na osi, zamknięte półkoliście wejście, ponad którym znajduje się balkon.
  

 
  W Dąbrówce działał w okresie międzywojennym Związek Polaków w Niemczech, a w Dąbrówka Wielkopolska, Województwo Lubuskie, Polskalatach 1929 – 1939 szkoła polska. Lekcje odbywały się w trzech prywatnych domach, na których umieszczono dziś tablice pamiątkowe. Na cmentarzu wznosi się pomnik poświęcony siedemdziesięciu pięciu mieszkańcom wsi, którzy – wcieleni siłą do Wehrmachtu – zginęli, walcząc po stronie niemieckiej lub zostali zamęczeni w obozach koncentracyjnych.

  W lutym 1945 roku w Dąbrówce Wielkiej utworzono pierwsze na Ziemiach Odzyskanych tak zwane Starostwo Pogranicza. Do dziś działa tutaj zespół ludowy kontynuujący tradycję grania na koźle zbąszyńskim, a w szkole podstawowej znajdują się zbiory regionalne.

Dąbrówka Wielkopolska, Województwo Lubuskie, PolskaDąbrówka Wielkopolska, Województwo Lubuskie, PolskaDąbrówka Wielkopolska - Pałac palac
   Twórcą pięknego pałacu w Dąbrówce Wielkopolskiej
(d. Gross Dammer) jest słynny niemiecki architekt Friedrich August Stüller. Według jego projektu w latach 1856-1859 wzniesiono tutejszą rezydencję dla właściciela majątku – barona Alberta Strein von Schwartzenau-Dammer. Rodzina Strein von Schwartzenau-Dammer, pochodząca ze starego rodu szlachty austriackiej, która opuściła kraj w wyniku wojny trzydziestoletniej, nabyła dominium w Dąbrówce Wielkopolskiej pod koniec lat 20. XIX stulecia. Dobra dominium zostały wydzielone w wyniku przeprowadzonego w roku 1823 podziału wsi na gminę wiejską i obręb dworski. Twórca projektu „pałacu Alberta” – Friedrich August Stueler, żyjący w latach 1800-1865, uczeń i współpracownik Schinkla, doradca artystyczny Fryderyka Wilhelma IV, był jednym z najznamienitszych architektów berlińskich swojego czasu. Jego dziełem są m.in. gmachy zespołu Nowego Muzeum na „Museumsinsel” w Berlinie, Galeria Narodowa w Berlinie, zamek Hohenzollernów koło Hechingen w Badenii-Wirtembergii, Muzeum Narodowe w Sztokholmie, Akademia Nauk i Galeria Narodowa w Budapeszcie, Muzeum Egipskie w zespole pałacowym Charlotenburg, Uniwersytet w Królewcu oraz liczne kościoły i rezydencje, w tym kościół ewangelicki pw. św. Pio­tra i Pawła w Poznaniu.

Dąbrówka Wielkopolska, Województwo Lubuskie, Polska  Dąbrówka Wielkopolska, Województwo Lubuskie, PolskaPałac w Dąbrówce Wielkopolskiej jest wybitnym przykładem charakterystycznego stylu architekta, który w swoich projektach sięgał do wzorców z okresu gotyku i renesansu, w tym stylu Tudorów, przetwarzając w swobodny sposób, popularny w okresie renesansu typ rezydencji, nawiązującej jeszcze do średniowiecznej architektury obronnej. Jest to widoczne w użytych archaicznych formach pałacu elżbietańskiego o zwartej bryle zaznaczonej w narożach wieżyczkami, ozdobionej wielkimi, trójdzielnymi oknami przepruwający­mi przechodzące przez całe elewacje wykusze. Skuratowicz w swej książce o dworach i pałacach w Wielkim Księstwie Poznańskim określa pałac w Dąbrówce jako „realizację wybitną, stanowiącą interesujące połączenie elementów angielskich z rodzimymi formami niemieckiego renesansu” (pałac książęcy w Wismarze). Układ wnętrz pałacu „z okazałą klatką schodową, korytarzem pomiędzy traktami oraz rozbudowanym programem reprezentacyjnych wnętrz” określa jako „nowoczesny i funkcjonalny”. W latach 1877-1878 dokonano Dąbrówka Wielkopolska, Województwo Lubuskie, Polskaprzebudowy, należącego wówczas do Cäcile baronowej Schwarzenau pałacu, podczas której przekształcono wystrój i dekoracje elewacji. W okresie późniejszym zlikwidowano istniejącą niegdyś od południa oranżerię zbudowaną na szerokim tarasie, łączącą pałac z parkiem i reprezentacyjny podjazd widoczny na rycinie A. Dunkera. Już w latach 30. XX wieku, po przeprowadzonej parcelacji dominium – wówczas własność Bernarda von Britzkego – pałac stracił swą rezydencjonalną, reprezentacyjną funkcję, stając się siedzibą schroniska młodzieżowego, a potem niemieckiej szkoły. 

  Pałac zlokalizowano w centrum wsi, między stawem i parkiem. Jego założoną na planie prostokąta, murowaną, dwukondygnacyjną, zwartą bryłę nakryto czterospadowym dachem. Wychodzące z naroży, oktogonalne, czterokondygnacyjne wieżyczki, wyrastające ponad kalenicę dachu korpusu, nakryto ośmiospadowymi dachami namiotowymi. Symetrycznie zakomponowane elewacje pałacu opasano międzykondygnacyjnymi gzymsami kordonowymi i zwieńczono gzymsem koronującym na kroksztynach. Trzykondygnacyjne ryzality środkowe elewacji frontowej i parkowej zwieńczono szczytami. W szczycie frontowym umieszczono herb rodu von Schwartzenau. Nad głównym wejściem umieszczono balkon. Pozostałe osie przepruto na obu kondygnacjach wielkimi, triforyjnymi oknami wykuszowymi. Na osiach elewacji bocznych umieszczono analogiczne wykusze z szerokimi oknami w partii piętra. Dwutraktowe wnętrze z korytarzem pomiędzy traktami i z reprezentacyjną klatką schodową na osi dłuższych boków zachowało niezmieniony układ. Jedynymi zachowanymi elementami dekoracji są obecnie ceramiczne detale elewacji, zdobiące okna i skromne sztukaterie sklepień i sufitów oraz stolarka okienna z wewnętrznymi okiennicami.

Dąbrówka Wielkopolska, Województwo Lubuskie, Polska  Dąbrówka Wielkopolska, Województwo Lubuskie, Polska
  Obecnie obiekt, będący własnością Gminy Zbąszynek, pełni funkcję ośrodka życia kulturalnego wsi, użyczając swych pomieszczeń zespołowi ludowemu.

Od 1997 roku pałac w Dąbrówce Wlkp. jest
 honorową siedzibą kapituły  Regionu Kozła.

 
www.miedzyrzecz.biz

 

Uwaga !!!

 

 Jeśli dysponujesz ciekawymi tekstami i informacjami na temat wymienionych miejscowości i chciałbyś te materiały zamieścić na tej stronie, a także posiadasz historyczne i współczesne fotografie ukazujące miejscowości dawniej i dziś - prosimy o kontakt:  E-mail: info@miedzyrzecz.biz

 Zamieszczane informacje nie służą celom marketingowym czy też handlowym
 
Teksty jak i foto można przesyłać na adres Email, z podaniem źródła i bibliografii oraz kto jest autorem tych opracowań.
     Można zaznaczyć również kto jest właścicielem nadesłanych materiałów.

Teksty na stronach zaczerpnięto z opracowania: Krzysztofa Jodłowskiego i Doroty Matyaszczyk
Wielkopolski Ośrodek Studiów i Ochrony Środowiska Kulturowego w Poznaniu

   Katalog stron internetowych A.R.U. Informix

Copyright © 1999 - 2009  by  A.R.U. Informix
Aktualizowano: piątek 16 października 2009 00:29:22

Dla przeglądarki: 1152 x 864