 |
 |
|
 |
Gorzyca |
| |
 |
|
|
Podstawowe wiadomości o miejscowości: |
Gorzyca :
( Gorithsie, Ober GÖrzig,
ObergÖrzig
Rtg.),
GW, gmina Międzyrzecz, wieś położona na lewym brzegu Obry, 6km na
północny zachód od Międzyrzecza. Miejscowość o średniowiecznej
metryce, wzmiankowana w 1303 roku. |
|
|
|
|
 Pierwsza wzmianka o Gorzycy (niem. Ober Görzig) pochodzi z
dokumentu datowanego na 1303 rok, w którym wymieniony został
miejscowy pleban Jan. Wieś pierwotnie należała do rodu
Samsonów-Wattów Gorzyckich, aby później, od XVI stać się
własnością Bukowieckich oraz Luków i von Lossow, a następnie
Seydlitzów i Kalekreuthów.
Szachulcowy
kościół p.w. serca Pana Jezusa wzniesiony został w 1736 roku.
 Kosciół
Jest to świątynia jednonawowa, od wschodu zamknięta
trójbocznie. Po stronie zachodniej ponad dachem w 1777 roku
nadbudowana została wieża, nakryta baniastym hełmem z latarnią.
W pobliżu kościoła znajduje się drewniana dzwonnica z około połowy
XIX wieku, nakryta dwuspadowym.
Od XVI wieku miejscowy kościół został zajęty przez innowierców,
przy poparciu dysponetów wsi.

Od strony północno-zachodniej
szachulcowego kościoła znajduje się kaplica grobowiec wzniesiona w
pierwszej poł. XIX wieku kryjąca szczątki dawnych
właścicieli wsi, a przed kościołem leży barokowa kamienna płyta Georga Wilhelma Zeidlitza z 1782 roku, do którego Gorzyca
należała w pierwszej połowie XVIII wieku.
Gorzyca - Pałac Kolejnym zabytkiem Gorzycy
jest osiemnastowieczny barokowy pałac wzniesiony w 1810 roku, przez
rodzinę
Aleksandra Von Kalckreuth, która zamieszkiwała tu jeszcze w okresie międzywojennym. Rodzina Kalckreuthów wywodzi się z Norynbergii.
W XVII – XVIII
wieku należały do nich między innymi: Policko, Chycina, Janowo,
Kursko, Przytoczna, Gorzyca i Muchocin. Chycina i Gorzyca pozostały w ich rękach do 1945 roku. W 1884 roku
majątek liczył 1536,79 ha.
Pałac został wybudowany w stylu "Zopfstil" (mieszanina rokoko z klasycyzmem).
| |
| |
Dwukondygnacyjna
zwarta bryła budynku nakryta została wysokim, czteropołaciowym, łamanym
dachem mansardowym. Pałac wzniesiony został na rzucie prostokąta. Jest to
budynek piętrowy, Od wschodu budowla posiada niewielki ryzalit oraz parterową
dobudówkę zamkniętą półkoliście, przy narożu północno-wschodnim zwieńczoną tarasem, która stanowi przedłużenie sali
balowej. Z tarasu do parku prowadziły niegdyś reprezentacyjne
schody z ozdobną, murowaną balustradą. Wnętrze pałacu jest dwutraktowe z wielką sienią na parterze,
gdzie znajdowały się reprezentacyjne schody, prawdopodobnie
kominek oraz wejścia do głównych pomieszczeń pałacowych.
Pałac
wraz z folwarkiem leży w północno-wschodniej części wsi, w
pobliżu południowego brzegu rzeki Obry. Zabudowania gospodarcze
tworzą prostokątny dziedziniec, którego północnym zamknięciem
jest właśnie pałac. Budynek położony jest pomiędzy folwarkiem a
parkiem krajobrazowym, malowniczo rozpostartym od strony
północnej na skarpie opadającej ku rzece Obrze. Zabudowania
folwarczne otaczają dziedziniec, zamknięty od północy sylwetą
pałacu, a od południa rządcówką. W pobliżu pałacu
znajduje się szachulcowa oficyna powstała w XVII wieku oraz
zabudowania folwarczne: spichlerz, stodoły, stajnie itp. Pośrodku dziedzińca stoi wysoki
gołębnik. Park i murowane ogrodzenie folwarczne odgradza rezydencję od zabudowań wsi o kompozycji owalnicy.
Na początku XX wieku budynek powiększono, dodając od strony wschodniej przybudówkę.
Po 1945 r. majątek był administrowany przez PGR. Od 1993 roku
budynek należał do Agencji Nieruchomości Rolnych. Część zespołu
folwarcznego była dzierżawiona (rządcówka i gołębnik), lecz
pałac ulegał postępującej destrukcji, niszczony sukcesywnie przez wandali.
Remonty wykonywane po II wojnie światowej objęły zmiany w
elewacji, które spowodowały usunięcie pilastrów i innych detali
architektonicznych. W elewacjach podłużnych, reliktami dawnych
podziałów są głowice pilastrów oraz umieszczone pośrodku pozorne
ryzality, w których znajdują się wejścia do pałacu. Obecnie
występuje wiele wtórnych elementów: otwory okienne w dachu
mansardowym oraz nowe podziały sal pałacowych. Pomimo zmian
wnętrze nadal zachowuje historyczny układ przestrzenny.
W 2007 roku zabytek sprzedano prywatnemu
właścicielowi, który rozpoczął prace zabezpieczające obiekt
przed dalszym niszczeniem.
Rezydencję otacza krajobrazowy park,
łączący się z lasem porastającym dolinę Obry.
Gorzyca leży na obszarze krajobrazu chronionego. |
|
 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| |
|
 |
|
|
 |
| |
Uwaga !!! |
| |
Jeśli dysponujesz ciekawymi tekstami i informacjami na temat wymienionych miejscowości i
chciałbyś te materiały zamieścić na tej stronie, a także posiadasz historyczne i współczesne fotografie ukazujące miejscowości dawniej i dziś - prosimy o kontakt: E-mail:
info@miedzyrzecz.biz | Zamieszczane informacje nie służą celom
marketingowym czy też handlowym Teksty jak i foto można
przesyłać na adres Email, z podaniem źródła i bibliografii oraz kto jest autorem tych opracowań.
Można zaznaczyć również kto jest właścicielem nadesłanych materiałów. |
|
Teksty na stronach zaczerpnięto z opracowania: Krzysztofa Jodłowskiego i Doroty Matyaszczyk
Wielkopolski Ośrodek Studiów i Ochrony Środowiska Kulturowego w Poznaniu |
| | |
 |
 |
|
 |
|