Kręcko : (Grancze, Kranz, Rtg.),
ZG, gmina Zbąszynek, wieś położona w dolinie Obry Leniwej przy
drodze ze Zbąszynka do Brudzewa, 6km na północ od Babimostu, w
bardzo pięknej okolicy, w pobliżu tak zwanego Wału Zbąszyńskiego.
Miejscowość o średniowiecznej metryce, wzmiankowana w 1293 roku.
W Kręcku znajduje się neogotycki kościół p.w. Przemienienia
Pańskiego, dawniej protestancki, obecnie filialny katolicki. Został
wzniesiony na przełomie XIX i XX wieku, a rozbudowany w latach 1922
- 1926 według projektu właściciela wsi Ericha Tiedemanna.
W kościele zachowały się dwa piękne żeliwne piece z początku
XX wieku. Warto też zwrócić uwagę na pomnik stojący przed świątynią,
poświęcony mieszkańcom Kręcka, którzy zginęli w czasie I wojny
światowej. Wzniesiony w kształcie krzyża zawiera głęboką symbolikę
eschatologiczną. Nawiązuje forma do celtyckich krzyży z IX - X
wieku, licznie wznoszonych w Irlandii, Szkocji, północnej Anglii i
na wyspie Man. Na stronie południowej przedstawiony jest
Chrystus Ukrzyżowany adorowany przez żołnierzy, w ramionach krzyża
klęczą postacie ich zabitych towarzyszy, w zwieńczeniu - anioł z
kielichem mszalnym. Ramiona krzyża ujęte są wieńcem z płatków róż, z
drugiej strony przedstawiono Wniebowstąpienie i pelikana karmiącego
swe młode.
Dół krzyża obiega płaskorzeźba z uskrzydloną głową niemieckiego
żołnierza oraz głowami byka i barana. Napis został zatarty z
polecenia władz PZPR w latach osiemdziesiątych XX wieku.
W pobliżu kościoła rozciąga się duże założenie folwarczne
otoczone ozdobnym ceglanym murem z bramą. Zachował się dawny dwór z
początku XIX wieku, wzniesiony częściowo w konstrukcji szachulcowej,
nakryty dachem naczółkowym,
w końcu XIX wieku powiększony on został
o część wschodnią. Po wybudowaniu przez Tiedemanna pałacu pełnił
rolę rządcówki. Obecnie po pałacu pozostał tylko niewielki wzgórek,
gdyż Rosjanie przypadkowo wysadzili zabudowania w powietrze,
ucztując po zwycięskim zajęciu wsi w zimie 1945 roku.
Za dworem rozciąga się park z XVIII i XIX wieku, niestety mocno
zapuszczony.
Do Kosieczyna prowadzi aleja lipowa, wiodąca także
przez las, co zdarza się rzadko, na polach rosną pomnikowe dęby.
W XVIII wieku Kręcko, podobnie jak pobliskie Brudzewko, należało do
rodziny Dziembowskich. Na końcu wsi do niedawna był jeszcze cmentarz
protestancki z zachowanymi nagrobkami, które - niestety zostały
wywiezione w 1995 roku przez szabrowników. Po drugim
cmentarzu, położonym w lesie, zachowało się tylko ceglane
ogrodzenie. Trzy portrety Dziembowskich: Zygmunta (zmarł w
1674 roku), Bogusława (zmarł w 1728 roku) i jego synowej, Anny
Ludwiki z Bukowieckich Dziembowskiej (zmarła w 1772 roku), znajdują
się w Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie, w
Międzyrzeczu zaś przechowywany jest bardzo uszkodzony portret
Baltazara (zmarł w 1672 roku) i brata Zygmunta, kapitana wojsk
królewskich, który zginął na Ukrainie w 1674 roku, w wieku
dwudziestu trzech lat.
Wszystkie eksponaty pochodzą ze zbioru w Kręcku. Portret, tablica
inskrypcyjna i blachy herbowe żony Bogusława - Joanny Jadwigi z
Mieleckich Dziebowskiej (zmarła w 1755 roku), która po śmierci męża
wstąpiła do Jednoty Braci Czeskich, eksponowane są w Muzeum
Okręgowym w Lesznie.
Niedaleko wsi, w lesie położony jest rezerwat przyrody Kręcki
Łęg (65,34 ha), chroniony kompleks lasów łęgowo-olsowych. |
