Trzciel

   We wczesnym średniowieczu w pobliżu dzisiejszego miasteczka znajdował się gród obronny, stanowiący jeden z elementów zabezpieczających zachodnie pogranicze Wielkopolski. Do dziś na prawym brzegu Obry zachował się jego ślad w postaci grodziska stożkowego, otoczonego fosą i wałem. Gród funkcjonował jeszcze w XIV wieku. W sąsiedztwie grodu, przy przeprawie przez rzekę rozwinęła się osada rzemieślniczo-targowa, wzmiankowana w 1307 roku. Jeszcze przed 1394 rokiem Trzciel stał się miastem prywatnym, jednak pełne prawa miejskie otrzymał dopiero w 1458 roku. Właścicielami miasta w XVI i XVII wieku byli Ostrorogowie, w stuleciu następnym - Opalińscy. W pierwszej połowie XVIII wieku ( między 1718 i 1730 rokiem ) po drugiej stronie Obry założono dla przybyłych ze Śląska protestanckich uchodźców drugie miasto, tak zwany Nowy Trzciel. Połączenie obu organizmów nastąpiło w 1888 roku.
 
  W okresie międzywojennym przez Trzciel  przechodziła granica polsko-niemiecka.
Układ przestrzenny zarówno starego, jak i nowego miasta przetrwał bez większych zmian do dnia dzisiejszego. Ośrodkiem zabudowy starego Trzciela jest prostokątny, wydłużony plac, z którego wybiegają dwie ulice w kierunku wschodnim. Centrum nowego miasta stanowi czworoboczny plac, skąd rozchodzi się siedem ulic. Zabudowa obu placów i okolicznych uliczek zachowała swój małomiasteczkowy charakter. Większość z nich pochodzi z końca XVIII i pierwszej połowy XIX wieku. Niewielkie, usytuowane kalenicowo domy wzniesione zostały w konstrukcji szachulcowej i są otynkowane.
Ich proste, parterowe bryły nakrywają dachy dwuspadowe, czasem urozmaicone wystawkami. W Trzcielu zachowały się też pojedyncze przykłady wcześniejszych, osiemnastowiecznych, barokowych domów szachulcowych, nakrytych dachami łamanymi, a także szereg późniejszych, bardziej okazałych budynków użyteczności publicznej i domów mieszkalnych, powstałych w drugiej połowie XIX i na początku XX wieku.

  Przy centralnym placu starego miasta znajduje się neogotycki kościół p.w. Św. Wojciecha. Świątynia ta, wzniesiona w 1824 roku na miejscu wcześniejszych, zniszczonych przez kolejne pożary budynków, została gruntownie przebudowana w latach 1928 - 1929, jedynie wieża pochodzi z lat 1900 - 1901.  Ściany świątyni oblicowano czerwoną cegłą. Wysoka wieża zwieńczona jest strzelistym hełmem z krzyżem oraz czterema narożnymi sterczynami w kształcie wieżyczek. We wnętrzu zachowano barokowy wystrój oraz interesujące obrazy malarza Richtera z 1929 roku.